Wieża kościoła w Miastku - zegar i miedziany hełm z 1927 r.

Autorka: Marta Wenta · zmieniono 7.11.2026

Spis treści

Wieża kościoła w Miastku w skrócie

Wieża kościoła w Miastku stoi przy późnobarokowym kościele NMP Wspomożenia Wiernych z lat 1730-1733. Zegar dostała w 1904 r. W latach 1917-1927 miała płaskie zwieńczenie i nie miała zegara. W 1927 r. otrzymała barokowy hełm z latarnią, wykonany przez firmę z Berlina, i zegar wrócił na swoje miejsce. Podaję te daty za tablicą historii kościoła w kruchcie, którą opracował Piotr Zieliński.

Pochodzę z Bytowa i od lat opisuję dawne kościoły ewangelickie Pomorza Środkowego. Wieżę w Miastku najłatwiej opowiedzieć datami. Ten tekst porządkuje je jedna po drugiej. Przy okazji wyjaśnia, skąd zielony kolor hełmu i jak zrobić dobre zdjęcie wieży od strony dawnego rynku.

Jak wygląda wieża kościoła w Miastku?

Wieża kościoła NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku ma tarczę zegara i zielony, miedziany hełm zwieńczony latarnią. Na zdjęciach z Wikimedia Commons stoi od zachodu, przed jasną, kremową bryłą kościoła. Ten kościół stoi przy ul. Królowej Jadwigi w Śródmieściu, przy dawnym rynku. Tak opisują go pliki Commons i hasło „Miastko” w polskiej Wikipedii.

Sylwetkę budowli najlepiej poznać po kilku elementach. Każdy z nich widać na zdjęciach z Wikimedia Commons:

• Hełm z latarnią ma zielony, miedziany kolor. To najjaśniejszy kolorowy akcent na tle szarego nieba Pomorza.
• Tarcza zegara jest umieszczona na wieży pod hełmem i widać ją z ulic Śródmieścia.
• Elewacja kościoła jest jasna, kremowa, a wysokie okna zamyka łuk.
• Dach nawy jest ciemny i dwuspadowy. Tworzy wyraźny kontrast z zielenią hełmu.
• Kamienny mur otacza kościół. Według dawnej strony parafii (zrzut z 2022 r.) odnowiono go w latach 2001-2003.

Po czym rozpoznać kościół z daleka?

Kościół z daleka rozpoznasz po zielonym hełmie z latarnią. Na zdjęciach Śródmieścia góruje on nad dachami przy dawnym rynku. W Miastku są dwie parafie katolickie. Kościół Miłosierdzia Bożego stoi przy ul. Wieżowej na osiedlu Zatorze, a jego parafię wydzielono w 1993 r. (Wikipedia). Wieża z miedzianym hełmem należy do starszego kościoła, NMP Wspomożenia Wiernych.

Hełm z latarnią i tarcza zegara: co widać z ulicy?

Z ulicy widać trzy poziomy: ścianę wieży, tarczę zegara i barokowy hełm, nad którym wznosi się latarnia. Latarnia to mała, ażurowa nadbudówka na szczycie hełmu. W baroku nadawała wieżom smukłość. Gdy oglądam zdjęcia z różnych lat, zawsze uderza mnie, jak mocno ten hełm odróżnia kościół od sąsiednich kamienic.

Czego nie wiadomo o wieży?

Nie wiadomo, jak wysoka jest wieża. Ani tablica w kruchcie, ani katalog Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej nie podają jej wysokości, więc nie podaję tu żadnej liczby. Źródła nie wymieniają też nazwy berlińskiej firmy, która wykonała hełm.

Historia wieży w pięciu datach

Historia wieży kościoła w Miastku to pięć dat. W 1719 r. pożar zniszczył dwie dzwonnice. W 1861 r. powstała wieżyczka na kalenicy, w 1904 r. wieża z zegarem. W latach 1917-1927 wieża miała płaskie zwieńczenie, a w 1927 r. dostała barokowy hełm z Berlina. Daty podaję za tablicą Piotra Zielińskiego i za kalendarium dawnej strony parafii.

Obecny kościół to piąta świątynia w tym miejscu. Zbudowała go w latach 1730-1733 rodzina von Massow, ówczesna właścicielka Miastka. W 1733 r. poświęcono go jako ewangelicki kościół miejski, czyli Stadtkirche (dewiki.de). Wieża zmieniała się później kilka razy:

Rok	Co się stało z wieżą	Źródło
26.06.1719	Pożar niszczy poprzedni kościół, dwie dzwonnice i dzwony	Dawna strona parafii (zrzut 2022)
1861	Na kalenicy dachu powstaje wieżyczka	Dawna strona parafii, tablica w kruchcie
1904	Nowa wieża z zegarem	Tablica w kruchcie
1917-1927	Płaskie zwieńczenie wieży, bez zegara	Tablica w kruchcie
1927	Barokowy hełm wykonany przez firmę z Berlina, zegar wraca	Tablica w kruchcie

1719: pożar i utrata dwóch dzwonnic

Dawna strona parafii (zrzut z 2022 r.) podaje, że 26 czerwca 1719 r. ogień zniszczył kościół razem z organami, ołtarzem, amboną, chrzcielnicą, dwiema dzwonnicami, dzwonami i księgami. Nie był to pierwszy pożar. Miasto razem z kościołem spłonęło już w 1628 r., a w 1657 r. wybuchł tu kolejny wielki pożar.

1861: wieżyczka na kalenicy

Kościół z lat 1730-1733 przez ponad sto lat nie miał wysokiej wieży. Według kalendarium dawnej strony parafii w 1861 r. na kalenicy dachu stanęła tylko niewielka wieżyczka.

1904: nowa wieża z zegarem

W 1904 r. kościół dostał nową wieżę z zegarem (tablica w kruchcie). Kościół był wtedy jeszcze ewangelicką Stadtkirche, a miasto nazywało się Rummelsburg.

1917-1927: płaskie zwieńczenie bez zegara

Przez dziesięć lat wieża miała płaskie zwieńczenie i nie miała zegara. Tablica nie podaje, dlaczego tak było, więc nie zgaduję przyczyny. Mogę tylko odnotować, że w 1917 r. w mieście powstała katolicka kuracja z kaplicą przy dzisiejszej ul. Mickiewicza 3. Według dawnej strony parafii jej kaplicę poświęcono 17 kwietnia 1917 r.

1927: barokowy hełm z Berlina

W 1927 r. wieża otrzymała barokowy hełm i znów zegar. Hełm wykonała firma z Berlina. Taką sylwetkę znamy dziś ze zdjęć.

Parafraza zapisu z tablicy: w 1927 r. wieża otrzymała barokowy hełm wykonany przez firmę z Berlina oraz ponownie zegar. - Piotr Zieliński, tablica „Historia kościoła pw. NMP Wspomożenia Wiernych” w kruchcie, fot. Wikimedia Commons

Według dawnej strony parafii w 1945 r. centrum Miastka spłonęło, ale kościół ocalał. Więcej o wnętrzu, wyposażeniu i remontach piszę w tekście historia i wnętrze kościoła NMP.

Dlaczego hełm wieży jest zielony?

Hełm wieży jest zielony z powodu patyny. Miedź wystawiona na deszcz, tlen i dwutlenek węgla przez lata pokrywa się nalotem zasadowych soli miedzi, głównie węglanów i siarczanów. Według tablicy w kruchcie w lipcu i sierpniu 1997 r. kościół otrzymał nowy dach z blachy miedzianej. Tablica nie podaje, kiedy dokładnie obito miedzią sam hełm.

Czym jest patyna miedzi?

Patyna miedzi to cienka warstwa związków miedzi powstająca na powierzchni metalu pod wpływem powietrza i wody. Ma trzy cechy, które tłumaczą jej popularność na dachach:

• Kolor przechodzi od brązu do zieleni lub szarozielonego odcienia, zależnie od składu powietrza.
• Ochrona: warstwa patyny spowalnia dalszą korozję blachy pod spodem.
• Trwałość: patyna nie wymaga malowania, dlatego miedź od wieków kryje hełmy kościelnych wież.
• Nierówne tempo: strona narażona na deszcz i wiatr zielenieje szybciej niż miejsca osłonięte.

Dach z blachy miedzianej z 1997 r.

Tablica Piotra Zielińskiego wymienia dwa etapy prac przy dachu. W 1982 r. położono nową dachówkę, a w lipcu i sierpniu 1997 r. kościół dostał nowy dach z blachy miedzianej. Na zdjęciach z Commons dach nawy jest ciemny, a zielony jest hełm. Dlatego nie łączę daty 1997 z konkretną częścią dachu bardziej, niż robi to tablica.

Jak zmienia się kolor miedzi z biegiem lat?

Nowa blacha miedziana ma łososiowy, metaliczny połysk. Po kilku miesiącach brązowieje, potem ciemnieje, a zieleń pojawia się stopniowo, zwykle po wielu latach. Gdy porównuję stare i nowe fotografie pomorskich kościołów, widzę ten sam schemat: zielony hełm to świadectwo czasu, a nie farba.

Kiedy zegar wrócił na wieżę?

Zegar wrócił na wieżę kościoła w Miastku w 1927 r., razem z barokowym hełmem. Pierwszy raz pojawił się w 1904 r. z nową wieżą. W latach 1917-1927 wieża stała z płaskim zwieńczeniem i bez zegara. Wszystkie trzy daty podaje tablica historii kościoła w kruchcie, opracowana przez Piotra Zielińskiego.

Losy zegara układają się w krótką sekwencję:

1. W 1904 r. zegar zamontowano w nowej wieży ewangelickiej Stadtkirche w Rummelsburgu.
2. W 1917 r. wieża dostała płaskie zwieńczenie i zegar z niej zniknął.
3. Przez dziesięć lat, do 1927 r., wieża stała bez zegara.
4. W 1927 r. zegar wrócił razem z barokowym hełmem wykonanym w Berlinie.
5. Po 1945 r. kościół przejęli katolicy, a tarcza zegara została częścią sylwetki Śródmieścia.

Czy wieża zawsze miała zegar?

Nie. Przed 1904 r. kościół miał tylko wieżyczkę na kalenicy z 1861 r., a w latach 1917-1927 wieża stała bez zegara. Zegar był więc na wieży w latach 1904-1917 i jest znów od 1927 r. (tablica w kruchcie).

Czy zegar na wieży dziś działa?

To zależy od bieżącego stanu mechanizmu, a tego źródła publiczne nie opisują. Jeśli chcesz to wiedzieć, sprawdź na miejscu albo w ogłoszeniach na oficjalnej stronie parafii parafiamiastko.com.pl. O ewentualne prace konserwatorskie przy zegarze możesz też zapytać w kancelarii przy ul. Bolesława Chrobrego 9.

Z czego słynie Miastko?

Miastko słynie przede wszystkim z późnobarokowego kościoła NMP Wspomożenia Wiernych z wieżą i miedzianym hełmem. Kościół jest wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-1604 z 14.08.1996 (Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska, Wikipedia). Miasto leży w powiecie bytowskim w województwie pomorskim. Przez miasto płynie rzeka Studnica, w jego granicach leży też jezioro Lednik, a okolica funkcjonuje jako Kraina Rummela.

Parafraza wpisu katalogowego: kościół parafialny w Miastku reprezentuje styl późnobarokowy i figuruje w rejestrze zabytków pod numerem A-1604 z 14 sierpnia 1996 r. - Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska, katalog parafii, stan na październik 2026

Szczegóły wpisu opisuję w osobnym tekście: wpis A-1604 w rejestrze zabytków.

Co warto zobaczyć w Miastku poza kościołem?

Poza samą wieżą zobacz miejsca, które dopowiadają historię kościoła i miasta:

• Figura Chrystusa Króla stoi za kościołem na cokole dawnego pomnika Bismarcka (Wikipedia, opis pliku Commons).
• Tablica historii kościoła w kruchcie, opracowana przez Piotra Zielińskiego, zawiera daty budowy wieży i remontów.
• Ołtarz w prezbiterium: według dawnej strony parafii w 1998 r. w nastawie umieszczono pozostałość barokowego baldachimu ambonowego. Więcej w tekście Kanzelaltar w Miastku.
• Kościół filialny MB Fatimskiej w Świeszynie zbudowano w 2001 r. Według katalogu diecezji konsekrowano go 21.05.2006.
• Rzeka Studnica i jezioro Lednik to wodny krajobraz w granicach miasta, dobry na spacer po zwiedzaniu.

Kraina Rummela, Studnica i Lednik

Kraina Rummela to nazwa używana dla Ziemi Miasteckiej. Brzmieniem nawiązuje do niemieckiej nazwy miasta, Rummelsburg. Studnica i Lednik sprawiają, że dawny rynek z kościołem leży blisko wody, co bardzo lubię w pomorskich miasteczkach.

Dwie wspólnoty w jednym kościele

Przez 212 lat, od 1733 do 1945 r., kościół służył ewangelikom jako Stadtkirche. Katolicka parafia powstała 15.04.1917 jako kuracja przy dzisiejszej ul. Mickiewicza. Według dawnej strony parafii 20.12.1945 oficjalnie przejęła świątynię, a 23.12.1945 ją poświęciła. Tę historię opisuję szerzej w tekście Stadtkirche w Miastku 1733-1945.

Ile lat ma Miastko?

Licząc do 2026 r., od pierwszej wzmianki o wsi Rummelsburg z 1478 r. minęło 548 lat. Od nadania praw miejskich w 1617 r. minęło 409 lat. Niemieckie opracowanie historii miasta w serwisie dewiki.de podaje jeszcze dwie daty pośrednie: w 1506 r. wspomina się już miasteczko, a w 1721 r. Miastko otrzymało prawo lubeckie.

Od wsi Rummelsburg z 1478 r. do praw miejskich z 1617 r.

Droga od wsi do miasta trwała prawie półtora wieku. Kolejne etapy według dewiki.de:

1. W 1478 r. pojawia się pierwsza wzmianka o wsi Rummelsburg.
2. W 1506 r. źródła mówią już o miasteczku.
3. W 1534 r., po sejmie w Trzebiatowie, luteranizm staje się religią panującą na Pomorzu (dawna strona parafii).
4. W 1617 r. miasto otrzymuje prawa miejskie, nadane przez sąd dworski w Szczecinie.
5. W 1721 r. Miastko dostaje prawo lubeckie, a dziewięć lat później ruszyła budowa obecnego kościoła.

Jak dawniej nazywało się Miastko?

Do 1945 r. Miastko nosiło niemiecką nazwę Rummelsburg. Pod tą nazwą występuje w niemieckich opracowaniach, między innymi w dewiki.de, i pod nią rodzina von Massow ufundowała w latach 1730-1733 obecny kościół. Gdy szukasz dawnych pocztówek z wieżą, wpisz obie nazwy.

Jak sfotografować wieżę kościoła?

Wieżę kościoła w Miastku najlepiej fotografować od strony dawnego rynku i ul. Królowej Jadwigi. Wieża stoi od zachodu, więc jej front oświetla popołudniowe i wieczorne słońce. W kadrze z tyłu kościoła zmieści się też figura Chrystusa Króla. We wnętrzu nie fotografuj w czasie Mszy. Godziny nabożeństw sprawdzisz na stronie parafiamiastko.com.pl.

Ja planuję zdjęcia w kilku krokach:

1. Sprawdź w aplikacji pogodowej, kiedy zachodzi słońce. Ciepłe światło na zachodniej ścianie wieży wydobywa zieleń hełmu.
2. Stań przy dawnym rynku i zrób ujęcie całej bryły: wieża, kremowa elewacja i ciemny dach w jednym kadrze.
3. Zrób zbliżenie na tarczę zegara i latarnię hełmu, najlepiej obiektywem o dłuższej ogniskowej.
4. Obejdź kościół i sfotografuj wieżę razem z figurą na cokole za świątynią.
5. Na koniec, poza godzinami nabożeństw, zajrzyj do kruchty i sfotografuj tablicę z historią kościoła.

Skąd najlepszy widok na wieżę?

Najlepszy widok jest z dawnego rynku i z ul. Królowej Jadwigi, bo stamtąd widać całą bryłę kościoła z wieżą od zachodu. Za kościołem dobry kadr daje figura Chrystusa Króla za kościołem, z hełmem w tle.

O jakiej porze robić zdjęcia?

Najlepiej robić zdjęcia późnym popołudniem i w złotej godzinie przed zachodem słońca. Wtedy światło pada od zachodu prosto na wieżę. Przy pochmurnym niebie zieleń patyny wychodzi spokojniej, ale też ładnie, bo nie ma ostrych cieni.

Fotografowanie a nabożeństwa

Kościół jest przede wszystkim miejscem modlitwy żywej parafii. Wnętrze fotografuj tylko poza Mszą i bez lampy błyskowej. Jeśli chcesz robić zdjęcia do publikacji, zapytaj o zgodę w kancelarii parafii.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można wejść na wieżę kościoła w Miastku?

Źródła publiczne nie podają, by wieża była udostępniana zwiedzającym, ani tablica w kruchcie, ani katalog diecezji. O ewentualną możliwość wejścia zapytaj w kancelarii parafii przy ul. Bolesława Chrobrego 9. Nie planuj wycieczki z założeniem, że wejście na wieżę jest możliwe.

Kto zbudował kościół w Miastku?

Obecny kościół wzniesiono w latach 1730-1733 z fundacji rodziny von Massow, ówczesnych właścicieli Miastka. To piąta świątynia w tym miejscu. Poprzednią zniszczył pożar 26.06.1719, a nowy kościół poświęcono w 1733 r. jako ewangelicką Stadtkirche.

Czy kościół w Miastku jest zabytkiem?

Tak. Kościół wpisano do rejestru zabytków pod numerem A-1604 dnia 14.08.1996. Reprezentuje styl późnobarokowy. Wpis potwierdza katalog Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej i hasło „Miastko” w Wikipedii.

Gdzie stoi kościół z wieżą w Miastku?

Kościół NMP Wspomożenia Wiernych stoi przy ul. Królowej Jadwigi w Śródmieściu, przy dawnym rynku. Nie myl go z kościołem Miłosierdzia Bożego przy ul. Wieżowej na Zatorzu, którego parafię wydzielono w 1993 r. Kancelaria parafii mieści się przy ul. Bolesława Chrobrego 9.

Kiedy jest odpust w kościele w Miastku?

Odpust w Miastku przypada 24 maja, w święto NMP Wspomożenia Wiernych (katalog diecezji, stan na październik 2026). W kościele filialnym w Świeszynie odpust jest 13 maja. Program uroczystości w danym roku sprawdzisz na oficjalnej stronie parafii.

Kiedy konsekrowano kościół w Miastku?

Kościół konsekrował 24.05.2000 bp Marian Gołębiewski, w roku Wielkiego Jubileuszu. Wcześniej, 23.12.1945, w IV niedzielę Adwentu, kościół poświęcono dla katolików i nadano mu tytuł NMP Wspomożenia Wiernych. Daty podają katalog diecezji i dawna strona parafii.

Gdzie sprawdzić ogłoszenia parafii w Miastku?

Ogłoszenia i porządek nabożeństw publikuje oficjalna strona parafii parafiamiastko.com.pl, wskazana także w katalogu diecezji. Serwis parafiamiastko.pl jest niezależnym przewodnikiem i nie zastępuje ogłoszeń parafialnych. Przed wizytą sprawdź aktualne godziny na stronie parafii.

Źródła i literatura

1. Piotr Zieliński, tablica „Historia kościoła pw. NMP Wspomożenia Wiernych” w kruchcie kościoła, fotografia: Wikimedia Commons, Miastko - Historia kościoła pw. NMP Wspomożenia Wiernych (dostęp: październik 2026).
2. Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska, katalog parafii: Miastko, Najświętszej Maryi Panny Wspomożenia Wiernych (stan na październik 2026).
3. Oficjalna strona parafii NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku: parafiamiastko.com.pl (2026).
4. Archiwum dawnej strony parafii parafiamiastko.pl w Wayback Machine, kalendarium i opis kościoła, zrzut z września 2022 r.
5. Wikipedia, hasło „Miastko” (dostęp: październik 2026).
6. Dewiki, hasło „Miastko”: historia miasta Rummelsburg (dostęp: październik 2026).
7. Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl: rejestr zabytków (2026).
8. Zdjęcie wyróżniające: MOs810, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons, strona pliku.