Figura Chrystusa Króla za kościołem w Miastku - na cokole dawnego pomnika

Autorka: Marta Wenta · zmieniono 7.11.2026

Spis treści

Figura Chrystusa Króla w Miastku stoi za kościołem NMP Wspomożenia Wiernych, w Śródmieściu przy dawnym rynku. Ustawiono ją po 1945 r. na cokole dawnego pomnika Ottona von Bismarcka, który stanął tu, gdy miasto było niemieckim Rummelsburgiem (Wikipedia: Miastko, 2026). Figura stoi na zewnątrz, więc można ją obejrzeć o każdej porze, także gdy kościół jest zamknięty.

Gdzie stoi figura Chrystusa Króla w Miastku?

Figura Chrystusa Króla stoi za kościołem parafialnym NMP Wspomożenia Wiernych, czyli na tyłach świątyni przy ul. Królowej Jadwigi, w Śródmieściu przy dawnym rynku. Takie położenie podają polska Wikipedia (hasło „Miastko”) i opis pliku „Miastko - figura Chrystusa Króla” w Wikimedia Commons. Przy samym kościele nie ma osobnego numeru adresowego.

Na tę figurę zwróciłam uwagę dopiero przy kolejnym obchodzeniu kościoła. Wcześniej patrzyłam tylko na wieżę. A przecież to jeden z najciekawszych śladów historii Miastka: nowe przesłanie na starym fundamencie.

Za kościołem przy ul. Królowej Jadwigi

Figura stoi za kościołem przy ul. Królowej Jadwigi, w obrębie terenu wokół świątyni, który otacza kamienny mur. Według dawnej strony parafii z 2022 r. odnowiono go w latach 2001-2003. Najkrótsza droga prowadzi od strony dawnego rynku: obchodzisz bryłę kościoła i od tyłu widzisz cokół z figurą.

• Kościół NMP Wspomożenia Wiernych - jasna, kremowa elewacja i wysokie okna zamknięte łukiem, według zdjęć w Commons.
• Ulica Królowej Jadwigi - przy niej stoi kościół. Na zdjęciach Commons nie ma numeru budynku.
• Kancelaria parafii - ma osobny adres: ul. Bolesława Chrobrego 9, 77-200 Miastko (katalog Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej, stan 10.2026).
• Dawny rynek - z tej strony widać jednocześnie wieżę z zielonym hełmem i tył kościoła.
• Kamienny mur - wyznacza teren kościelny, na którym stoi figura.

Jak trafić pod figurę, przyjeżdżając do Śródmieścia?

Wystarczą trzy kroki, a punktem orientacyjnym jest wieża. Kościół stoi w centrum Miastka, w powiecie bytowskim w województwie pomorskim.

1. Kieruj się na Śródmieście i wieżę kościoła z zegarem i miedzianym hełmem, którą widać z daleka.
2. Dojdź do dawnego rynku przy ul. Królowej Jadwigi, gdzie stoi kościół.
3. Obejdź świątynię wzdłuż muru. Figura stoi za kościołem.
4. Jeśli trwa nabożeństwo, poczekaj z fotografowaniem do jego końca. Teren przy kościele wciąż należy do miejsca modlitwy.

Czyj pomnik stał wcześniej na cokole?

Cokół, na którym stoi figura Chrystusa Króla, został po pomniku Ottona von Bismarcka (1815-1898), pierwszego kanclerza Rzeszy Niemieckiej. Pomnik stał w Miastku, gdy miasto nosiło nazwę Rummelsburg i leżało w pruskiej prowincji Pomorze. Polska Wikipedia opisuje dziś ten cokół jako pozostałość „dawnego pomnika Bismarcka”.

Szczegółowo o samym cokole piszę w tekście pomnik Bismarcka w Miastku. Tu tylko tyle, ile trzeba, żeby zrozumieć figurę.

Otto von Bismarck i pomniki kanclerza na Pomorzu

Otto von Bismarck to pruski polityk i pierwszy kanclerz zjednoczonej Rzeszy Niemieckiej. Uważano go za twórcę zjednoczenia Niemiec, więc pod koniec XIX i na początku XX wieku pomniki, kolumny i wieże jego imienia stawiało wiele miast, także na Pomorzu.

• Otto von Bismarck - urodzony w 1815 r., zmarł w 1898 r. Na czele rządu Rzeszy stał przez blisko dwadzieścia lat.
• Kult kanclerza - po jego śmierci pomniki Bismarcka stały się częstym elementem niemieckich rynków i skwerów.
• Pomorze - w pruskiej prowincji takie upamiętnienia miały również małe miasta, nie tylko Szczecin czy Koszalin.
• Losy po 1945 r. - po przyłączeniu ziem do Polski pomniki usuwano albo przerabiano. Często zostawał sam cokół.
• Miastko - tutaj cokół przetrwał i dostał nową funkcję religijną.

Czym był Rummelsburg, gdy stał tu pomnik?

Rummelsburg to niemiecka nazwa Miastka. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1478 r., w 1506 r. miejscowość była już miasteczkiem, prawa miejskie otrzymała w 1617 r., a w 1721 r. prawo lubeckie (dewiki.de, hasło „Miastko”). Mieszkańcy byli w większości ewangelikami i modlili się w kościele miejskim, który od 1733 r. stał przy rynku.

Kiedy postawiono pomnik Bismarcka w Miastku?

Źródła, z których korzystam, tego nie podają: ani roku odsłonięcia, ani autora pomnika. Wiadomo tylko, że był to pomnik kanclerza, a po wojnie został po nim cokół. Rok czy nazwisko rzeźbiarza wolę pominąć niż zgadywać.

Od pomnika kanclerza do figury Chrystusa: zmiana po 1945 r.

Figura Chrystusa Króla stanęła na cokole po 1945 r., gdy Miastko zostało polskim miastem, a ewangelicki kościół miejski przejęła parafia katolicka. Według dawnej strony parafii (zrzut z 2022 r.) przekazanie kościoła nastąpiło 20.12.1945. Dokładnej daty ustawienia figury dostępne źródła nie podają.

Rok 1945: centrum spalone, kościół ocalał

W 1945 r. centrum Miastka spłonęło, a kościół przy rynku przetrwał. Tak zapisała to kronika na dawnej stronie parafii. Dla miasta, które w 1628, 1657 i 1719 r. traciło świątynię w pożarach, ocalenie budynku z lat 1730-1733 miało szczególną wymowę.

Ewangelicki Stadtkirche staje się kościołem katolickim

Przez 212 lat (1733-1945) budynek służył ewangelikom jako Stadtkirche, czyli kościół miejski. Więcej o tym okresie piszę w tekście Stadtkirche w Miastku 1733-1945. Jesień 1945 r. według kroniki przebiegała tak:

1. 31.08.1945 - parafię obejmuje pierwszy polski duszpasterz, ks. Jan Karnicki (proboszcz w latach 1945-1962).
2. Jesień 1945 - pastor przekazuje klucze do kościoła.
3. 20.12.1945 - oficjalne przekazanie kościoła ewangelickiego katolikom.
4. 23.12.1945 - w IV niedzielę Adwentu kościół zostaje poświęcony i otrzymuje tytuł NMP Wspomożenia Wiernych.
5. 24.05.2000 - konsekracja kościoła przez bp. Mariana Gołębiewskiego w roku Wielkiego Jubileuszu.

Dlaczego cokół został, a pomnik zniknął?

Prawdopodobnie zadecydowała praktyka: masywną podstawę łatwiej było wykorzystać ponownie niż rozebrać. Źródła nie opisują tej decyzji, więc nie przypisuję jej konkretnej osobie. Pewne jest jedno: w tym samym miejscu świecki symbol niemieckiego państwa zastąpiła figura religijna nowej, katolickiej wspólnoty.

Cecha	Pomnik Bismarcka	Figura Chrystusa Króla
Epoka	Rummelsburg, Prusy i Rzesza Niemiecka	Miastko po 1945 r.
Kogo przedstawia	Kanclerza Ottona von Bismarcka (1815-1898)	Chrystusa jako Króla
Charakter	Świecki, państwowy	Religijny, katolicki
Wspólnota w kościele obok	Ewangelicka (Stadtkirche 1733-1945)	Katolicka (od 23.12.1945)
Co przetrwało	Cokół	Figura stoi do dziś

Co oznacza tytuł Chrystusa Króla?

Tytuł Chrystusa Króla wyraża wiarę, że Chrystus panuje nad całym stworzeniem, choć Jego królestwo „nie jest z tego świata” (J 18,36, Biblia Tysiąclecia). Uroczystość ustanowił papież Pius XI encykliką Quas primas z 11 grudnia 1925 r. Dziś Kościół obchodzi ją jako uroczystość Jezusa Chrystusa, Króla Wszechświata.

Encyklika Quas primas z 1925 r.

Quas primas to encyklika Piusa XI z 11 grudnia 1925 r., wydana w Roku Świętym. Ustanawia osobne święto Chrystusa Króla i wyjaśnia, na czym opiera się Jego królowanie.

• Autor - papież Pius XI, pontyfikat 1922-1939.
• Data - 11.12.1925, pod koniec Roku Świętego 1925.
• Pierwotny termin - encyklika wyznaczyła święto na ostatnią niedzielę października.
• Kontekst - papież odpowiadał na laicyzację życia publicznego po I wojnie światowej.
• Treść - królowanie Chrystusa obejmuje według encykliki zarówno pojedynczych ludzi, jak i społeczeństwa.

Biblijne źródła: J 18,37 i Ap 19,16

Najważniejszy tekst to rozmowa Jezusa z Piłatem w Ewangelii według św. Jana. Pytany, czy jest królem, Jezus nie zaprzecza, ale zaraz mówi, że Jego władza ma inny charakter niż władza Cezara.

„Tak, jestem królem. Ja się na to narodziłem i na to przyszedłem na świat, aby dać świadectwo prawdzie.” - J 18,37, Pismo Święte, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum 2000

„Królestwo moje nie jest z tego świata.” - J 18,36, Pismo Święte, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum 2000

Apokalipsa podaje tytuł, który często pojawia się w ikonografii: Jeździec na białym koniu ma na płaszczu wypisane imię „Król królów i Pan panów” (Ap 19,16).

Jak królowanie Chrystusa rozumie Katechizm?

Katechizm Kościoła Katolickiego w nr 2105 mówi o społecznym obowiązku religii. Chrześcijanie mają oddawać Bogu cześć nie tylko prywatnie, ale też wnosić ducha Ewangelii w życie społeczne. W tym kontekście Katechizm mówi o społecznym królowaniu Chrystusa (KKK 2105, wyd. pol. 1994).

Warto oddzielić tu trzy rzeczy:

• Nauka Kościoła - królowanie Chrystusa wynika z Pisma Świętego (J 18,36-37) i nauczania papieży (Quas primas).
• Liturgia - uroczystość zamyka rok liturgiczny.
• Pobożność ludowa - figury Chrystusa Króla przy kościołach, procesje i akty poświęcenia.
• Zwyczaj lokalny - w Miastku figura stoi na dawnym cokole i nie łączy się z żadnym udokumentowanym odrębnym obrzędem.

Kiedy przypada uroczystość Chrystusa Króla?

Uroczystość Jezusa Chrystusa, Króla Wszechświata przypada w ostatnią niedzielę roku liturgicznego, czyli w niedzielę przed I Niedzielą Adwentu. Wypada więc pod koniec listopada. Ten termin obowiązuje od reformy kalendarza liturgicznego z 1969 r. Wcześniej, zgodnie z encykliką Quas primas, obchodzono ją w ostatnią niedzielę października.

Dlaczego uroczystość zamyka rok liturgiczny?

Po Soborze Watykańskim II reforma kalendarza z 1969 r. przeniosła uroczystość na koniec roku liturgicznego. Ten dzień wieńczy cały cykl: od oczekiwania w Adwencie, przez Boże Narodzenie i Wielkanoc, po zapowiedź powtórnego przyjścia Chrystusa.

1. I Niedziela Adwentu - początek roku liturgicznego.
2. Boże Narodzenie i okres Narodzenia Pańskiego.
3. Wielki Post, Triduum Paschalne i okres wielkanocny.
4. Okres zwykły, czyli niedziele w ciągu roku.
5. Uroczystość Chrystusa Króla Wszechświata - ostatnia niedziela roku.

Czy data uroczystości jest co roku taka sama?

Nie. Dzień tygodnia jest stały (zawsze niedziela), ale data zmienia się co roku, bo zależy od terminu I Niedzieli Adwentu. Dokładną datę na bieżący rok sprawdzisz w kalendarzu liturgicznym Konferencji Episkopatu Polski albo w ogłoszeniach parafialnych.

• Pełna nazwa - uroczystość Jezusa Chrystusa, Króla Wszechświata.
• Ranga - uroczystość, czyli najwyższy stopień obchodu liturgicznego.
• Termin - ostatnia niedziela przed Adwentem.
• Gdzie sprawdzić datę - kalendarz liturgiczny KEP lub ogłoszenia parafii.

Figura w krajobrazie Śródmieścia

Figura Chrystusa Króla należy do niewielkiego zespołu przy dawnym rynku Miastka. Tworzą go późnobarokowy kościół z lat 1730-1733 (zabytek nr A-1604, wpisany 14.08.1996), wieża z hełmem z 1927 r. i kamienny mur. Figura stoi w tle tego zespołu, za świątynią. Nie dominuje nad nim.

Wieża, dawny rynek i figura na jednym kadrze

Na zdjęciach w Commons wieża z zielonym, miedzianym hełmem i latarnią góruje nad całą okolicą. Figura pojawia się na tych samych ujęciach jako niski akcent za kościołem. Dobre zdjęcie łączące oba elementy wymaga cofnięcia się w stronę dawnego rynku. Historię hełmu opisuję w tekście wieża kościoła z hełmem z 1927 r.

• 1861 - na kalenicy pojawia się wieżyczka.
• 1904 - nowa wieża z zegarem.
• 1927 - barokowy hełm berlińskiej firmy i ponownie zegar.
• 1997 - nowy dach z blachy miedzianej (tablica w kruchcie, oprac. Piotr Zieliński).
• Po 1945 - figura Chrystusa Króla na cokole za kościołem.

Czym różni się figura w Miastku od pomnika w Świebodzinie?

Figura w Miastku to niewielki obiekt na cokole po dawnym pomniku, ustawiony po wojnie przy kościele w małym mieście na Pomorzu Środkowym. Pomnik Chrystusa Króla w Świebodzinie to zupełnie inna, wielka i znacznie późniejsza budowla w województwie lubuskim. Łączy je tylko tytuł. Nie mylmy tych obiektów, wyszukując informacje.

Co jeszcze mówi o figurze sąsiedztwo kościoła?

Sąsiedztwo pokazuje, że Śródmieście Miastka ma kilka warstw historii. Wewnątrz kościoła zachował się ślad ewangelickiego wyposażenia, który opisuję w tekście Kanzelaltar w Miastku. Z zewnątrz ten sam proces widać na cokole: dawną formę zachowano, ale nadano jej nową treść.

Jak obejrzeć figurę podczas wizyty w Miastku?

Figurę Chrystusa Króla obejrzysz bez umawiania się i bez biletu, bo stoi na zewnątrz, za kościołem przy ul. Królowej Jadwigi. Nie zależysz od godzin otwarcia świątyni. Jeśli chcesz zajrzeć też do wnętrza, zaplanuj wizytę między nabożeństwami i przed wyjazdem sprawdź godziny na oficjalnej stronie parafii parafiamiastko.com.pl.

Czy figurę można zobaczyć o każdej porze?

Tak. Figura stoi na zewnątrz, więc widać ją także wtedy, gdy kościół jest zamknięty. Wieczorem trudniej jednak o dobre zdjęcie, więc fotografom polecam dzień. W czasie Mszy lepiej nie chodzić wokół kościoła z aparatem. Według katalogu Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej (stan październik 2026) Msze w kościele parafialnym odprawia się:

• W sobotę - o 18.00 (Msza wigilijna).
• W niedzielę - o 7.00, 8.30, 10.00, 11.30, 13.00 i 18.00.
• W dni powszednie - o 7.00 i 18.00.
• W święta i wakacje - godziny mogą się zmieniać, więc sprawdź je przed przyjazdem na stronie parafii.

Co jeszcze obejrzeć obok?

Krótki spacer wokół kościoła pokaże kilka śladów historii miasta. Pełny opis wnętrza i wyposażenia znajdziesz w tekście historia i zabytki kościoła w Miastku.

1. Wieża z zegarem i miedzianym hełmem z 1927 r., najlepiej widoczna od strony dawnego rynku.
2. Kamienny mur wokół kościoła, odnowiony w latach 2001-2003.
3. Tablica „Historia kościoła” w kruchcie, gdy kościół jest otwarty.
4. Tablica 100-lecia parafii (15.04.1917 - 15.04.2017) i tablica proboszczów we wnętrzu.
5. Rzeka Studnica i jezioro Lednik, jeśli masz czas na dłuższy spacer po mieście.

Jak zachować się przy figurze?

Zachowuj się jak przy każdym miejscu kultu. Teren przy kościele jest częścią przestrzeni sakralnej, nawet jeśli wygląda jak zwykły skwer.

• W czasie nabożeństw ścisz rozmowy i nie fotografuj wchodzących wiernych.
• Nie wchodź na cokół i nie opieraj o niego rowerów.
• Jeśli zobaczysz zniszczenia, zgłoś je w kancelarii parafii.
• Pytania o opiekę nad figurą kieruj do kancelarii przy ul. Bolesława Chrobrego 9.

Najczęściej zadawane pytania

Czy pomnik Bismarcka w Miastku jeszcze istnieje?

Nie jako pomnik. Za kościołem NMP Wspomożenia Wiernych został po nim tylko cokół, na którym po wojnie ustawiono figurę Chrystusa Króla (Wikipedia: Miastko). Samego wizerunku kanclerza w tym miejscu już nie ma.

Ile kościołów jest w Miastku?

W Miastku działają dwie parafie rzymskokatolickie: NMP Wspomożenia Wiernych w Śródmieściu oraz Miłosierdzia Bożego przy ul. Wieżowej na osiedlu Zatorze, wydzielona w 1993 r. Parafia NMP ma ponadto kościół filialny MB Fatimskiej w Świeszynie i punkt odprawiania Mszy w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym.

Gdzie sprawdzić godziny Mszy w Miastku?

Aktualny porządek nabożeństw podają oficjalna strona parafii parafiamiastko.com.pl oraz katalog parafii na stronie Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej. Przed wyjazdem sprawdź godziny na dzień wizyty, bo w święta i w wakacje mogą się różnić od zwykłego porządku.

Kto jest patronem Akcji Katolickiej w Polsce?

Patronem Akcji Katolickiej w Polsce jest Chrystus Król. Dlatego jej członkowie szczególnie obchodzą uroczystość Chrystusa Króla Wszechświata w ostatnią niedzielę roku liturgicznego. W wielu parafiach właśnie wtedy odbywają się spotkania i przyrzeczenia członków.

Czy figura Chrystusa Króla należy do parafii NMP Wspomożenia Wiernych?

Figura stoi na terenie za kościołem parafialnym NMP Wspomożenia Wiernych w Śródmieściu. O szczegóły dotyczące opieki nad nią i jej historii najlepiej zapytać w kancelarii parafii. Dostępne źródła nie podają, kto ją wykonał.

Czy kościół w Miastku jest zabytkiem?

Tak. Późnobarokowy kościół z lat 1730-1733 wpisano do rejestru zabytków pod numerem A-1604 dnia 14.08.1996 (Wikipedia: Miastko; katalog diecezji). Znane mi źródła nie potwierdzają natomiast, by osobny wpis miały figura lub cokół.

Jaki tytuł nosi kościół w Miastku i skąd się wziął?

Kościół nosi tytuł Najświętszej Maryi Panny Wspomożenia Wiernych, nadany przy poświęceniu 23.12.1945. Według kroniki ks. Jana Karnickiego tytuł miał upamiętniać encyklikę Piusa XII „Summi Pontificatus”. Kronika podaje datę 1935, ale encyklika pochodzi z 20.10.1939. Odpust parafialny przypada 24 maja.

Źródła i literatura

1. Wikipedia: Miastko (stan 2026) - cokół dawnego pomnika Bismarcka i figura Chrystusa Króla, rejestr zabytków, parafie w mieście.
2. Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska: Parafia NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku (stan 10.2026) - adres kancelarii, porządek Mszy, konsekracja, proboszczowie.
3. Oficjalna strona parafii NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku - patron, historia tytułu kościoła, aktualne ogłoszenia.
4. Wikimedia Commons: tablica „Historia kościoła pw. NMP Wspomożenia Wiernych”, oprac. Piotr Zieliński - wieża, hełm, dach.
5. dewiki.de: Miastko - Rummelsburg, prawa miejskie, Stadtkirche z 1733 r.
6. Dawna strona parafii parafiamiastko.pl, kalendarium i kroniki (zrzut w archiwum internetowym, wrzesień 2022) - wydarzenia z 1945 r., remonty 1998-2003.
7. Pius XI, encyklika Quas primas, 11.12.1925.
8. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 2105, wyd. pol. Pallottinum, Poznań 1994.
9. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 2000: J 18,36-37; Ap 19,16.
10. Zdjęcie wyróżniające: MOs810, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons, strona pliku.