Spis treści
Polichromia i witraże w Miastku: najważniejsze daty
Polichromia i witraże kościoła NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku powstały w czasach parafii katolickiej. Polichromię wykonano latem 1959 r., witraże w listopadzie 1983 r. Zamknęły one serię powojennych fundacji, którą w 1946 r. otworzył obraz patronki pędzla Leonarda Drapiewskiego. Daty podaje kalendarium dawnej strony parafii (zrzut z września 2022 r. w Wayback Machine). Kalendarium nie wymienia autorów polichromii ani witraży.
Barokowa bryła z lat 1730-1733 jest o ponad dwieście lat starsza od tego wystroju. Opisuję go jako osobną warstwę, bo mało kto zwraca na niego uwagę. Szerszy opis budynku znajdziesz w tekście kościół NMP Wspomożenia Wiernych: historia i zabytki. Najważniejsze punkty w skrócie:
- 1946: 24 maja poświęcono obraz NMP Wspomożenia Wiernych, który namalował Leonard Drapiewski z Poznania.
- 1959: latem wykonano polichromię wnętrza, cztery lata po remoncie na dziesięciolecie parafii polskiej.
- 1979: 20 grudnia poświęcono obraz „Jezu, ufam Tobie” Adolfa Hyły z Krakowa.
- 1983: w listopadzie powstały witraże, ostatni element tej serii.
Wystrój kościoła po 1945 roku: od ewangelickiej Stadtkirche do katolickiej świątyni
Powojenny wystrój kościoła w Miastku zastąpił wyposażenie ewangelickiej świątyni miejskiej, poświęconej w 1733 r. jako Stadtkirche. Katolicy przejęli budynek 20.12.1945. Trzy dni później, w IV niedzielę Adwentu, poświęcono go i nadano mu tytuł NMP Wspomożenia Wiernych (kalendarium dawnej strony parafii; katalog Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej). Od tego momentu wnętrze zaczęto stopniowo wyposażać na potrzeby liturgii katolickiej.
Ten budynek interesuje mnie szczególnie, bo przez 212 lat służył innej wspólnocie. Pisałam o tym w tekście Stadtkirche w Miastku, 212 lat kościoła ewangelickiego. Sam obecny kościół też ma swoich poprzedników, bo w tym miejscu stoi już piąta świątynia. Historię wcześniejszych budowli opisałam w artykule pięć świątyń Miastka od XV wieku.
Jak wyglądało wnętrze przed przejęciem przez katolików?
Wnętrze miało układ typowy dla kościoła luterańskiego. Jego głównym elementem był Kanzelaltar, czyli ołtarz połączony z amboną. W 1922 r. przerobiono go i odnowiono. Po 1972 r. późnobarokowy ołtarz przestał istnieć, a w 1998 r. w nowej nastawie umieszczono to, co z niego zostało: barokowy baldachim ambonowy ze skrzydłami. Więcej o tym w tekście Kanzelaltar w Miastku i baldachim ambony w nastawie.
Dlaczego wystrój pochodzi głównie z czasów po 1945 roku?
Powodem było przejęcie kościoła przez parafię katolicką. Liturgia katolicka potrzebuje innych znaków niż luterańska: obrazu patronki, wizerunków świętych i przestrzeni do nabożeństw maryjnych. Parafią kierował wtedy pierwszy polski proboszcz, ks. Jan Karnicki (1945-1962), a po nim kolejni duszpasterze. Kalendarium pokazuje, jak w ciągu 37 lat przybywało wyposażenia:
- ks. Jan Karnicki (1945-1962): obraz patronki (1946), obraz św. Judy Tadeusza (1947), remont z 1955 r. i polichromia z lata 1959 r.
- ks. Ryszard Król (1971-1979): obraz MB Nieustającej Pomocy, poświęcony 08.09.1976, oraz obraz „Jezu, ufam Tobie”, poświęcony 20.12.1979.
- ks. Bernard Witucki (1979-1985): witraże z listopada 1983 r.
- ks. Józef Turkiel (1997-2011): kapitalny remont rozpoczęty 27.04.1998 i konsekracja kościoła 24.05.2000.
Oś czasu wystroju: obrazy, polichromia i witraże 1946-1983
Powojenny wystrój kościoła NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku powstawał etapami. W 1946 r. poświęcono obraz patronki Leonarda Drapiewskiego, w 1947 r. obraz św. Judy Tadeusza, a latem 1959 r. wykonano polichromię. Później doszły obraz MB Nieustającej Pomocy (1976), obraz „Jezu, ufam Tobie” Adolfa Hyły (1979) i witraże (listopad 1983). Wszystkie te daty pochodzą z kalendarium dawnej strony parafii (archiwum z 2022 r.).
| Data | Element wystroju | Autor według kalendarium |
|---|---|---|
| 24.05.1946 | Obraz NMP Wspomożenia Wiernych (poświęcenie) | Leonard Drapiewski, Poznań |
| 1947 | Obraz św. Judy Tadeusza | nie podano |
| lato 1959 | Polichromia wnętrza | nie podano |
| 08.09.1976 | Obraz MB Nieustającej Pomocy (poświęcenie) | nie podano |
| 20.12.1979 | Obraz „Jezu, ufam Tobie” (poświęcenie) | Adolf Hyła, Kraków |
| XI 1983 | Witraże | nie podano |
Między pierwszym a ostatnim wpisem minęło 37 lat. Z tabeli widać też, że pierwsze fundacje były maryjne, a nowsze dotyczyły szerzej znanych nabożeństw:
- Wizerunki maryjne: obraz patronki z 1946 r. i obraz MB Nieustającej Pomocy z 1976 r.
- Wizerunki świętych i Chrystusa: św. Juda Tadeusz z 1947 r. i Jezus Miłosierny z 1979 r.
- Dekoracja całego wnętrza: polichromia z 1959 r. i witraże z 1983 r.
- Daty liturgiczne: dwa poświęcenia przypadły na święta maryjne, czyli 24 maja i 8 września.
Obraz NMP Wspomożenia Wiernych Leonarda Drapiewskiego (1946)
Obraz patronki namalował Leonard Drapiewski z Poznania. Poświęcono go 24.05.1946, w dniu święta NMP Wspomożenia Wiernych, które w 1816 r. ustanowił papież Pius VII. Kronika ks. Karnickiego łączy nadanie tytułu w 1945 r. z encykliką Piusa XII „Summi Pontificatus”. Kronika podaje datę 1935, ale encyklika ukazała się 20.10.1939. Odpust parafialny nadal przypada 24 maja.
Obraz św. Judy Tadeusza (1947)
Kalendarium umieszcza ten obraz w 1947 r., ale nie podaje dnia poświęcenia ani autora. Juda Tadeusz był jednym z Dwunastu Apostołów, a Kościół wspomina go razem ze św. Szymonem 28 października. Nazywanie go „patronem spraw trudnych” to tradycja pobożności ludowej, a nie element nauki wiary.
Obraz MB Nieustającej Pomocy (1976)
Ten obraz poświęcono 08.09.1976, w święto Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Wizerunek nawiązuje do ikony czczonej w rzymskim kościele św. Alfonsa, którą opiekują się redemptoryści. Kalendarium nie mówi, kto namalował wersję z Miastka.
Obraz „Jezu, ufam Tobie” Adolfa Hyły (1979)
Obraz Adolfa Hyły z Krakowa poświęcono 20.12.1979, w Adwencie. Hyła jest autorem wizerunku Jezusa Miłosiernego z Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach. Nie należy go mylić z Eugeniuszem Kazimirowskim, który namalował pierwszy obraz w Wilnie. Nabożeństwo do Miłosierdzia Bożego wyrasta z objawień prywatnych przekazanych przez s. Faustynę Kowalską.
Polichromia z lata 1959 roku
Polichromię w kościele w Miastku wykonano latem 1959 r., czternaście lat po przejęciu świątyni przez katolików. Tak podaje kalendarium dawnej strony parafii. Wcześniej, w 1955 r., kościół przeszedł remont na dziesięciolecie parafii polskiej, a polichromia była kolejnym krokiem. Kalendarium nie podaje autora, programu ikonograficznego ani tego, czy malowano ściany, strop, czy jedno i drugie.
Czym jest polichromia w kościele?
Polichromia to wielobarwna dekoracja malarska wnętrza, wykonywana bezpośrednio na tynku, sklepieniu albo drewnianym stropie. W kościołach zwykle łączy ornament i sceny figuralne z napisami. Fresk to tylko jedna z technik polichromii: farbę kładzie się na mokry tynk. Polichromię wykonuje się też na suchym podłożu albo farbami klejowymi. Inną techniką jest sgraffito, czyli wydrapywanie wzoru w kolejnych warstwach tynku.
Co poprzedziło polichromię z 1959 roku?
Polichromię poprzedził remont z 1955 r., czyli cztery lata wcześniej. Kalendarium wymienia go jako prace na dziesięciolecie parafii polskiej. Wcześniej we wnętrzu pojawiły się dwa obrazy: patronki (1946) i św. Judy Tadeusza (1947). Do 1959 r. wnętrze zmieniało się więc w tej kolejności:
- 23.12.1945: poświęcenie kościoła i nadanie mu tytułu NMP Wspomożenia Wiernych.
- 1946-1947: pierwsze obrazy kultu w nawie.
- 29.10.1947: wizytacja Prymasa kard. Augusta Hlonda.
- 1955: remont na dziesięciolecie parafii polskiej.
- lato 1959: polichromia wnętrza.
Czy polichromia z 1959 roku przetrwała remont?
Nie ma na to potwierdzenia w dostępnych źródłach. Remont kapitalny od 1998 r. przywrócił wnętrzu przybliżony pierwotny wygląd, ale kalendarium nie mówi, co stało się z malowidłami z 1959 r. Na dzisiejszych zdjęciach w Wikimedia Commons widać ceglane ściany kruchty i drewniany kasetonowy strop z kolumnami empor. Jeśli chcesz to sprawdzić, porównaj na miejscu ściany i strop ze starymi fotografiami.
Witraże z listopada 1983 roku
Witraże w kościele w Miastku wykonano w listopadzie 1983 r., za proboszcza ks. Bernarda Wituckiego. Są najmłodszym elementem wystroju z lat 1946-1983, odnotowanym w kalendarium dawnej strony parafii. Kalendarium nie podaje ich autora, pracowni, liczby ani tematyki. Każdy szczegół spoza tych źródeł byłby więc domysłem.
Gdzie są witraże w kościele w Miastku?
Witraże trzeba oglądać od środka, w oknach nawy. Na zdjęciach z Commons widać kremową elewację z wysokimi oknami zamkniętymi łukiem. Kalendarium nie mówi jednak, ile z nich ma witraże. Z zewnątrz witraż wygląda zwykle na ciemny. Jego kolory widać dopiero od wnętrza, gdy przez szkło przechodzi światło dnia.
Co przedstawiają witraże z 1983 roku?
Kalendarium tego nie opisuje, dlatego nie podaję tematów. Przy oglądaniu zwracam uwagę na kilka rzeczy:
- Kompozycja: czy witraż jest figuralny, z postaciami i scenami, czy geometryczny, ze wzorem z kolorowych pól.
- Malatura: czy na szkle widać malowane twarze i fałdy szat, czy tylko podział ołowiem.
- Inskrypcje: w dolnej kwaterze bywa imię fundatora albo data.
- Sygnatura pracowni: zwykle mały napis przy krawędzi witrażu.
Z czego robi się witraże?
Klasyczny witraż składa się z kawałków szkła barwionego w masie. Osadza się je w ołowianych profilach, lutuje cyną na złączach i uszczelnia kitem. Detale, takie jak twarze czy fałdy szat, maluje się farbami szklarskimi i wypala w piecu, żeby farba połączyła się ze szkłem. Całość wzmacniają pręty i kratownica w ramie okna. Przy zabytkach prace wymagają pozwolenia konserwatora (art. 36 ustawy o ochronie zabytków, 2003).
Szkło barwione w masie i malatura
Szkło barwione w masie ma kolor w całej grubości, bo tlenki metali dodaje się do niego podczas wytopu. Malatura to warstwa farby szklarskiej, najczęściej szarobrązowej albo czarnej, którą rysuje się kontury i cienie. Po wypaleniu nie da się jej zetrzeć. Tak wygląda pracę nad witrażem ołowianym, krok po kroku:
- Projekt i karton: rysunek w skali 1:1 z zaznaczonymi kolorami i przebiegiem ołowiu.
- Cięcie szkła: każdą kwaterę wycina się z tafli według szablonu.
- Malatura: rysunek detali farbą szklarską i wypalanie w piecu.
- Ołowiowanie: kawałki szkła składa się w ołowiane profile o przekroju litery H.
- Lutowanie i kitowanie: złącza lutuje się cyną, a szczeliny wypełnia kitem.
- Montaż: gotowe kwatery osadza się w ramie i mocuje do prętów wzmacniających.
Czym różni się witraż ołowiany od techniki tiffany?
Witraż ołowiany łączy szkło ołowianymi profilami, a tiffany owija krawędzie szkła taśmą miedzianą i lutuje je cyną. Technikę tiffany spopularyzowała pod koniec XIX w. pracownia Louisa Comforta Tiffany'ego. Pozwala ona składać drobniejsze elementy i dlatego sprawdza się w lampach i małych formach. W dużych oknach kościelnych dominuje technika ołowiana, która jest starsza i lepiej znosi ciężar dużych kwater.
Jakie są elementy witrażu?
Elementy witrażu to kwatery szkła, ołowiane profile, spoiny lutowane cyną, kit uszczelniający, pręty wzmacniające i rama okienna. Każdy z nich niszczeje w innym tempie. Szkło wytrzymuje stulecia, ołów i kit starzeją się szybciej. Dlatego zabytkowe witraże co jakiś czas trafiają do konserwacji, a przy obiektach z rejestru zabytków decyzję o pracach podejmuje się razem z konserwatorem.
Szkło, ołów, kit i kratownica
Lista elementów zaczyna się od tego, co widać od środka, a kończy na tym, co trzyma całość w murze:
- Kwatera szkła: pojedynczy, docięty kawałek szkła barwionego, czasem z malaturą.
- Profil ołowiany: elastyczna listwa o przekroju litery H, w której osadza się krawędzie szkła.
- Spoina: złącze profili zalutowane cyną, które usztywnia siatkę ołowiu.
- Kit: masa wciskana pod skrzydełka profili, która uszczelnia witraż przed wodą i wiatrem.
- Pręty wzmacniające i kratownica: metalowa konstrukcja, która dzieli duże okno na mniejsze pola i przenosi ciężar.
- Rama okienna: element murowany albo metalowy, w którym osadza się całą kompozycję.
Co niszczy witraż z biegiem lat?
Najczęściej niszczy go starzenie się ołowiu i kitu. Ołów z czasem koroduje i mięknie, więc kwatery zaczynają się wybrzuszać. Kit kruszeje, a przez szczeliny dostaje się woda. Szkło pęka od uderzeń albo od napięć w wypaczonej ramie. Dlatego część kościołów montuje od zewnątrz szyby ochronne.
Kto wykonuje witraże?
Nowe witraże projektują artyści witrażyści, a wykonują pracownie witrażownicze. Zabytkowe witraże konserwują konserwatorzy dzieł sztuki ze specjalizacją w szkle. Kościół w Miastku jest wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-1604 z 14.08.1996 (katalog Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej). Zgodnie z art. 36 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. 2003 nr 162 poz. 1568) prace konserwatorskie przy zabytku z rejestru wymagają pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Pracownia witrażownicza a konserwator witraży
Pracownia tworzy nowe witraże albo wymienia całe kwatery. Konserwator ratuje to, co już istnieje, i stara się zachować jak najwięcej oryginalnego materiału. Przy starszych witrażach najczęściej wykonuje takie prace:
- Dokumentacja: zdjęcia i opis stanu każdej kwatery przed zdjęciem witrażu z okna.
- Czyszczenie: usuwanie brudu bez naruszania wypalonej malatury.
- Przeołowienie: wymiana skorodowanego ołowiu na nowe profile.
- Klejenie pęknięć: łączenie szkła zamiast wymiany całej kwatery.
- Uzupełnienie ubytków: nowe szkło dobrane barwą i oznaczone tak, żeby dało się je odróżnić od oryginału.
Kiedy potrzebne jest pozwolenie konserwatora zabytków?
Pozwolenie trzeba mieć przed rozpoczęciem prac konserwatorskich, restauratorskich albo budowlanych przy zabytku z rejestru (art. 36 ustawy z 2003 r.). Dotyczy to także okien i witraży w kościele z rejestru. Dane o wpisach można sprawdzić w serwisie zabytek.pl, który prowadzi Narodowy Instytut Dziedzictwa.
Po co obrazy i witraże w kościele? Nauczanie Kościoła o sztuce sakralnej
Kościół katolicki uzasadnia obecność obrazów w świątyniach nauczaniem o czci świętych wizerunków. Sięga ono II Soboru Nicejskiego z 787 r. (KKK 1159-1162). Konstytucja Sacrosanctum Concilium z 1963 r. w art. 125 zaleca zachować zwyczaj umieszczania obrazów w kościołach. Mają być jednak umiarkowane w liczbie i rozmieszczone we właściwym porządku. Witraże pełnią tę samą rolę, tyle że obraz tworzy w nich światło.
Sobór poleca zachować zwyczaj umieszczania w kościołach świętych obrazów, które wierni otaczają czcią. Mają one jednak być umiarkowane w liczbie i ustawione we właściwym porządku, aby nie budziły zdziwienia wiernych ani nie sprzyjały niewłaściwej pobożności (parafraza). - Sobór Watykański II, Konstytucja o liturgii świętej Sacrosanctum Concilium, art. 125, 1963
Dlaczego w kościołach katolickich są obrazy?
Według Katechizmu obrazy w kościołach mają przybliżać tajemnice wiary. Opierają się na Wcieleniu, bo Syn Boży stał się widzialny, więc można Go przedstawić (KKK 1159-1160). W dokumentach Kościoła i w praktyce parafii widać kilka funkcji obrazów:
- Katecheza: obraz pokazuje treść Ewangelii również tym, którzy jej nie czytają (KKK 1160).
- Modlitwa: wizerunek pomaga skupić uwagę na Chrystusie, Maryi albo świętym (KKK 1162).
- Liturgia: obraz patrona wiąże świątynię z jej świętem, w Miastku z 24 maja.
- Piękno: sztuka sakralna jest prawdziwa, gdy jej forma prowadzi do adoracji Boga (KKK 2502).
- Zwyczaj lokalny: fundowanie obrazów przez wspólnotę to praktyka parafialna, a nie wymóg doktrynalny.
Czy cześć obrazów to bałwochwalstwo?
Nie. Katechizm wyjaśnia, że cześć oddana obrazowi odnosi się do osoby, którą on przedstawia. Nie jest to adoracja przedmiotu, a II Sobór Nicejski odróżnił jedno od drugiego (KKK 1161 i 2132).
Chrześcijański kult obrazów nie sprzeciwia się pierwszemu przykazaniu, bo cześć oddawana obrazowi przechodzi na jego pierwowzór. Oddajemy cześć osobie przedstawionej na obrazie, nie samemu przedmiotowi (parafraza). - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 2132, wyd. polskie 1994
Kto decyduje o restauracji cennego obrazu?
Decyduje ordynariusz, czyli zwykle biskup diecezjalny, w formie pisemnego zezwolenia (KPK kan. 1189). Przed decyzją powinien zasięgnąć opinii znawców. W Polsce przy zabytku z rejestru potrzebne jest też pozwolenie państwowe na podstawie art. 36 ustawy o ochronie zabytków.
Wystrój a remont 1998-2003
Remont kapitalny kościoła w Miastku zaczął się 27.04.1998 i zmienił otoczenie powojennych obrazów. Przywrócił wnętrzu przybliżony pierwotny wygląd, dał prezbiterium nową nastawę, a zakrystię przeniósł do skarpy przykościelnej (kalendarium dawnej strony parafii). Szczegóły opisuje artykuł remont kapitalny kościoła 1998-2003.
Co zmienił remont w prezbiterium?
W 1998 r. prezbiterium dostało nową nastawę. Umieszczono w niej pozostałość barokowego baldachimu ambonowego ze skrzydłami, czyli ślad dawnego Kanzelaltaru. Prace zakończyła konsekracja 24.05.2000, której dokonał bp Marian Gołębiewski w roku Wielkiego Jubileuszu.
Co dodano w latach 2001-2003?
W tych latach przybyły elementy kamienne, które dziś otaczają obrazy i witraże:
- Boczne ołtarze z marmuru: wykonane w latach 2001-2003.
- Granitowe schody na chór: zastąpiły dawne wejście na emporę.
- Kamienny mur wokół kościoła: odnowiony w tym samym okresie.
- Dach z blachy miedzianej: położony nieco wcześniej, w lipcu i sierpniu 1997 r. (tablica w kruchcie).
Jak oglądać wystrój kościoła w Miastku?
Wystrój kościoła w Miastku najlepiej oglądać w dzień, poza Mszami i nabożeństwami. Witraże widać wtedy w świetle dziennym, a zwiedzanie nikomu nie przeszkadza. Aktualny porządek Mszy podają katalog Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej i oficjalna strona parafii parafiamiastko.com.pl. Kościół stoi przy ul. Królowej Jadwigi w Śródmieściu, przy dawnym rynku. Kancelaria mieści się przy ul. Bolesława Chrobrego 9.
Kiedy najlepiej obejrzeć witraże?
Najlepiej w pogodny dzień, przed południem albo po południu, gdy słońce świeci w okna z boku. W pochmurny dzień barwy są spokojniejsze, ale łatwiej wtedy zobaczyć rysunek ołowiu i malatury. Przed przyjazdem sprawdź aktualne godziny w katalogu diecezji albo na stronie parafii. Październik i nabożeństwa różańcowe dodatkowo zmniejszają liczbę wolnych godzin.
Od czego zacząć obchód wnętrza?
Zacznij od kruchty. Wisi tam tablica „Historia kościoła pw. NMP Wspomożenia Wiernych”, którą opracował Piotr Zieliński. Ja oglądam wnętrze w tej kolejności:
- Kruchta: tablica z historią budynku oraz ceglane ściany.
- Nawa: drewniany kasetonowy strop, kolumny empor i okna z witrażami.
- Tablice pamiątkowe: proboszczów, 100-lecia parafii (1917-2017), Jana Pawła II i organisty Józefa Wardaka.
- Prezbiterium: nastawa z baldachimem ambonowym i obraz patronki.
- Boczne ołtarze z marmuru: z lat 2001-2003, w otoczeniu obrazów kultu.
- Otoczenie kościoła: figura Chrystusa Króla na cokole dawnego pomnika Bismarcka.
Czy można fotografować wnętrze kościoła?
To zależy od zgody duszpasterzy, a zasady ustala każda parafia. Najprościej zapytać w kancelarii albo zakrystii. Nie fotografuj w czasie liturgii, wyłącz flesz i nie zasłaniaj ludzi, którzy się modlą. Z wnętrza wychodzę zwykle z kilkoma zdjęciami okien i stropu. To mi wystarcza do porównania ich ze starymi fotografiami.
Najczęściej zadawane pytania
Czy witraże są drogie?
Koszt witrażu zależy od wielkości kwater, techniki (ołowiana albo tiffany), ilości malatury wypalanej w piecu i liczby kolorów szkła. W obiekcie zabytkowym dochodzą wymogi konserwatorskie, a czasem dokumentacja i pozwolenie. Dlatego pracownie wyceniają prace dopiero po obejrzeniu okna, a nie z cennika.
Czy obrazy w kościele w Miastku są uznane za cudowne?
Źródła, z których korzystam, nie przypisują takiego statusu żadnemu z obrazów. To wizerunki kultu w kościele parafialnym, poświęcone w latach 1946-1979. O szczególnym statusie obrazu decyduje władza kościelna, a nie lokalna opowieść.
Czym różni się polichromia od fresku?
Polichromia to szerokie określenie każdej wielobarwnej dekoracji malarskiej wnętrza. Fresk to jedna z jej technik: malarz kładzie farbę na świeży, mokry tynk, który wiąże pigment. Polichromia może też powstać na suchym tynku albo na drewnie, na przykład na stropie.
Czy obraz Jezusa Miłosiernego w Miastku to kopia obrazu z Łagiewnik?
Kalendarium mówi tylko o obrazie „Jezu, ufam Tobie” Adolfa Hyły, poświęconym 20.12.1979. Hyła namalował wizerunek z Łagiewnik i wykonywał jego wersje także dla innych kościołów. Obraz z Miastka należy więc do tego samego typu przedstawienia. Kalendarium nie opisuje jego wymiarów ani tego, jak dokładnie powstał.
Czy stary witraż można odnowić bez wymiany szkła?
Tak, w wielu przypadkach. Konserwator czyści szkło, wymienia skorodowany ołów, klei pęknięcia i uzupełnia tylko brakujące fragmenty. Przy zabytku z rejestru zakres prac zatwierdza wojewódzki konserwator zabytków.
Kiedy przypada odpust w kościele w Miastku?
Odpust parafii NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku przypada 24 maja, w święto patronki (katalog Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej). Tego samego dnia w 1946 r. poświęcono obraz Drapiewskiego, a w 2000 r. konsekrowano kościół. Filia w Świeszynie obchodzi odpust 13 maja.
Marta Wenta - pochodzi z Bytowa i od lat opisuje dawne kościoły ewangelickie Pomorza Środkowego, które po 1945 roku przejęły parafie katolickie.
Aktualizacja: październik 2026
Źródła i literatura
- Dawna strona parafii NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku, kalendarium parafii (Wayback Machine, zrzut z września 2022)
- Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska, katalog parafii: Miastko, NMP Wspomożenia Wiernych (2026)
- Oficjalna strona parafii NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku, działy o patronie i kościele parafialnym (2026)
- Tablica „Historia kościoła pw. NMP Wspomożenia Wiernych”, oprac. Piotr Zieliński, zdjęcie w Wikimedia Commons
- Sobór Watykański II, Konstytucja o liturgii świętej Sacrosanctum Concilium, rozdz. VII, art. 122-130, 1963.
- Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 1159-1162, 2132, 2502-2503, wyd. II polskie, Pallottinum 1994.
- Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 1189, 1983.
- Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, Dz.U. 2003 nr 162 poz. 1568, art. 36 (ISAP)
- Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl (2026)
- Miastko, Wikipedia (wersja polska)
- Zdjęcie wyróżniające: Adam-dalekie-pole, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons, strona pliku.




