Parafia Miłosierdzia Bożego w Miastku - druga parafia miasta od 1993 r.

Autorka: Marta Wenta · zmieniono 5.11.2026

Spis treści

Parafia Miłosierdzia Bożego w Miastku: druga parafia miasta od 1993 r.

Parafia Miłosierdzia Bożego w Miastku jest drugą parafią miasta: wydzielono ją z parafii NMP Wspomożenia Wiernych w 1993 r. Jej kościół znajduje się przy ul. Wieżowej na osiedlu Zatorze, natomiast starsza parafia NMP, erygowana 15 kwietnia 1917 r., według katalogu diecezjalnego liczy 8329 wiernych.

To niezależny przewodnik po dwóch wspólnotach Miastka, a nie strona żadnej z nich. Rozdzielenie ich historii pomaga uniknąć częstej pomyłki: kościół przy Wieżowej i dawny kościół ewangelicki przy Królowej Jadwigi nie są tą samą świątynią ani jedną parafią pod dwiema nazwami.

Kiedy powstała parafia Miłosierdzia Bożego w Miastku?

Parafia Miłosierdzia Bożego w Miastku powstała w 1993 r., gdy wydzielono ją z parafii NMP Wspomożenia Wiernych. Jest więc młodszą wspólnotą miasta, związaną z osiedlem Zatorze i kościołem przy ul. Wieżowej.

Jak przebiegł podział parafii w 1993 r.?

Podział nastąpił w 1993 r., pod koniec okresu, gdy parafią NMP Wspomożenia Wiernych kierował ks. Ludwik Musiał, wymieniany w miejscowym kalendarium przy latach 1985-1993. Nie należy z tego wyprowadzać wniosku, kto osobiście podjął decyzję o wydzieleniu nowej wspólnoty, ponieważ taki szczegół nie wynika z dostępnych źródeł.

Najprostszy opis jest taki: do 1993 r. obszar późniejszej parafii Miłosierdzia Bożego należał do parafii NMP, a po podziale funkcjonują w Miastku dwie odrębne parafie. Łączy je miasto, dekanat Miastko i wcześniejsza historia wspólnego terytorium.

• Parafia Miłosierdzia Bożego - została wydzielona w 1993 r. z parafii NMP Wspomożenia Wiernych.
• Parafia NMP Wspomożenia Wiernych - jest parafią starszą, erygowaną 15 kwietnia 1917 r.
• Zatorze - jest osiedlem Miastka wskazywanym przy kościele Miłosierdzia Bożego.
• Ulica Wieżowa - prowadzi do kościoła parafii Miłosierdzia Bożego w Miastku.
• Dekanat Miastko - obejmuje obie omawiane parafie w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej.

Czy parafia Miłosierdzia Bożego i parafia NMP to ta sama wspólnota?

Nie, są to dwie odrębne parafie z własnymi terytoriami i bieżącą organizacją duszpasterską. Ich wspólna historia kończy się administracyjnie w 1993 r., choć nadal należą do tego samego dekanatu Miastko.

Przy szukaniu informacji w internecie dobrze jest dopisywać do frazy „Miastko” także nazwę wezwania lub osiedle. Zapytanie „parafia Miłosierdzia Bożego Miastko Zatorze” ogranicza ryzyko trafienia na parafię o tym samym wezwaniu w innym mieście.

Dlaczego w Miastku są dwie parafie?

W Miastku są dwie parafie, ponieważ w 1993 r. z parafii NMP Wspomożenia Wiernych wydzielono parafię Miłosierdzia Bożego. O erygowaniu, zmianie lub zniesieniu parafii decyduje biskup diecezjalny, zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego, kan. 515 §2.

Kto może utworzyć nową parafię?

Nową parafię może erygować wyłącznie biskup diecezjalny po wysłuchaniu rady kapłańskiej, co stanowi KPK, kan. 515 §2. Parafia nie powstaje więc automatycznie przez budowę kościoła ani przez samą decyzję mieszkańców danego osiedla.

„Erygowanie, znoszenie lub dokonywanie zmian parafii należy jedynie do biskupa diecezjalnego.” - Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 515 §2, 1983

W praktyce kościelnej nowe parafie tworzy się między innymi wtedy, gdy zmienia się układ miasta, przybywa mieszkańców albo dotychczasowa wspólnota obejmuje rozległe terytorium. Te ogólne przesłanki nie są jednak dowodem konkretnych motywów podziału Miastka w 1993 r., dlatego nie należy ich przypisywać biskupowi bez dokumentu erekcyjnego.

• Biskup diecezjalny - posiada kompetencję do erygowania i zmieniania parafii na podstawie KPK, kan. 515 §2.
• Rada kapłańska - jest wysłuchiwana przed decyzją o utworzeniu, zmianie lub zniesieniu parafii.
• Parafia terytorialna - obejmuje wiernych mieszkających na określonym obszarze, zgodnie z KPK, kan. 518.
• Granice parafii - porządkują opiekę duszpasterską, kancelarię i publikowanie informacji lokalnych.
• Parafia NMP - według katalogu Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej liczy 8329 wiernych.

Jak prawo kanoniczne rozumie parafię terytorialną?

Parafia terytorialna to wspólnota wiernych określona przede wszystkim przez miejsce ich zamieszkania. KPK, kan. 518 wskazuje terytorium jako zwyczajną zasadę tworzenia parafii, choć prawo przewiduje też parafie personalne.

Dlatego nazwa osiedla ma praktyczne znaczenie. Zatorze w Miastku wiąże się z parafią Miłosierdzia Bożego, a część Śródmieścia z parafią NMP Wspomożenia Wiernych. To nie ocena ważności jednej wspólnoty wobec drugiej, lecz podział administracyjny.

Gdzie jest kościół Miłosierdzia Bożego w Miastku?

Kościół Miłosierdzia Bożego w Miastku znajduje się przy ul. Wieżowej na osiedlu Zatorze. Dla porównania kościół NMP Wspomożenia Wiernych stoi w Śródmieściu, przy ul. Królowej Jadwigi, w pobliżu dawnego rynku.

Jak odróżnić Zatorze od Śródmieścia?

Zatorze to osiedle Miastka związane z kościołem Miłosierdzia Bożego przy Wieżowej, a Śródmieście to obszar kościoła NMP przy Królowej Jadwigi. W wyszukiwarce i na mapie te dwa dopowiedzenia są ważniejsze niż skrótowe hasło „kościół w Miastku”.

Przy planowaniu dojścia warto najpierw wybrać właściwe wezwanie. Dopiero potem sprawdza się trasę, parking, dostępność wejścia i aktualne godziny nabożeństw w oficjalnych kanałach parafii.

• Kościół Miłosierdzia Bożego - znajduje się przy ul. Wieżowej na osiedlu Zatorze w Miastku.
• Kościół NMP Wspomożenia Wiernych - stoi przy ul. Królowej Jadwigi w Śródmieściu.
• Dawny rynek - jest punktem odniesienia dla lokalizacji kościoła NMP.
• Ulica Wieżowa - jest właściwym doprecyzowaniem dla zapytania o kościół Miłosierdzia Bożego.
• Oficjalny katalog diecezjalny - jest najbezpieczniejszym miejscem do sprawdzenia aktualnego adresu kancelarii.

Jak zaplanować spacer między dwoma kościołami?

Najpierw ustaw na mapie kościół przy Wieżowej, a następnie świątynię NMP przy Królowej Jadwigi, ponieważ należą do różnych części miasta. Trasa ma charakter miejski, a jej faktyczny przebieg zależy od wybranego miejsca startu.

Taki spacer można połączyć z poznaniem centrum Miastka i miejscowej przyrody. W szerszym obrazie miasta pomocny będzie tekst o rzece Studnicy i jeziorze Lednik, ale informacje o dojściu do kościoła zawsze najlepiej sprawdzić na aktualnej mapie.

Skąd wezwanie Miłosierdzia Bożego?

Wezwanie Miłosierdzia Bożego odwołuje się do wiary, że Ewangelia objawia w Jezusie Chrystusie miłosierdzie Boga wobec grzeszników, co wyraża Katechizm Kościoła Katolickiego w nr 1846. W Polsce szczególnie silnie kojarzy się ono także ze św. Faustyną Kowalską i Niedzielą Miłosierdzia Bożego.

Czym jest miłosierdzie Boże w nauczaniu Kościoła?

Miłosierdzie Boże to miłość Boga zwrócona ku człowiekowi potrzebującemu przebaczenia i ocalenia. Katechizm nie przedstawia go jako prywatnej praktyki religijnej, lecz jako treść Ewangelii objawioną w osobie Jezusa Chrystusa.

„Ewangelia jest objawieniem w Jezusie Chrystusie miłosierdzia Bożego dla grzeszników.” - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 1846, 1992

Dobrym biblijnym punktem odniesienia jest 15. rozdział Ewangelii według św. Łukasza, zawierający przypowieści o zagubionej owcy, zagubionej drachmie i miłosiernym ojcu. Jan Paweł II rozwinął temat w encyklice Dives in misericordia z 1980 r.

• Katechizm Kościoła Katolickiego nr 1846 - łączy miłosierdzie Boże bezpośrednio z Ewangelią Jezusa Chrystusa.
• Ewangelia według św. Łukasza, rozdział 15 - zawiera trzy przypowieści ukazujące radość z odnalezienia zagubionego.
• Dives in misericordia - encyklika Jana Pawła II z 30 listopada 1980 r. poświęcona miłosierdziu Bożemu.
• Miłosierdzie - w nauczaniu Kościoła nie oznacza pobłażania złu, lecz działanie Boga wobec człowieka.
• Niedziela Miłosierdzia Bożego - przypada w drugą niedzielę Wielkanocy.

Czy Dzienniczek św. Faustyny jest dogmatem?

Nie, Dzienniczek św. Faustyny Kowalskiej należy do sfery objawień prywatnych, a nie do depozytu wiary. KKK nr 67 wyjaśnia, że objawienia prywatne nie mogą poprawiać ani uzupełniać ostatecznego Objawienia w Chrystusie.

Kościół może uznać wartość duchową takiego przekazu, ale katolik nie ma obowiązku przyjmować go tak, jak prawd wiary. Trzeba też odróżnić naukę Kościoła o miłosierdziu od pobożności związanej z obrazem, Koronką czy tekstem objawień prywatnych.

• Św. Faustyna Kowalska - jest związana z rozwojem kultu Miłosierdzia Bożego w Polsce.
• Dzienniczek - ma status tekstu odnoszącego się do objawień prywatnych, nie dogmatu.
• KKK nr 67 - wskazuje granicę między Objawieniem publicznym a objawieniami prywatnymi.
• Kanonizacja św. Faustyny - odbyła się 30 kwietnia 2000 r. za pontyfikatu Jana Pawła II.
• Niedziela Miłosierdzia Bożego - została ustanowiona dla całego Kościoła w 2000 r.

Co przedstawia obraz „Jezu, ufam Tobie” w kościele NMP?

W kościele NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku znajduje się obraz „Jezu, ufam Tobie” autorstwa Adolfa Hyły z Krakowa, poświęcony 20 grudnia 1979 r. To element wyposażenia świątyni NMP, nie informacja o wyposażeniu kościoła Miłosierdzia Bożego na Zatorzu.

Rozróżnienie jest potrzebne, bo oba wezwania pojawiają się w jednym mieście. Świątynia NMP otrzymała po 1945 r. także inne elementy katolickiego wyposażenia, lecz jej wcześniejsza historia wiąże się z ewangelicką Stadtkirche.

• Adolf Hyła - jest wskazany jako autor obrazu „Jezu, ufam Tobie” w kościele NMP.
• 20 grudnia 1979 r. - to data poświęcenia obrazu według dawnego materiału parafialnego.
• Kościół NMP - przejęli katolicy w 1945 r. po jego wcześniejszym okresie ewangelickim.
• Stadtkirche - była ewangelicką świątynią Miastka przez 212 lat, od 1733 do 1945 r.

Historię tej zmiany szerzej omawia tekst Stadtkirche w Miastku, czyli kościół ewangelicki do 1945 r..

Do której parafii w Miastku należę?

O przynależności do parafii w Miastku decyduje zasadniczo miejsce zamieszkania, zgodnie z KPK, kan. 107. Zatorze należy do parafii Miłosierdzia Bożego, a parafia NMP obejmuje część Śródmieścia oraz wskazane w dawnym wykazie wsie.

Jak ustalić parafię według ulicy?

Najpierw porównaj swoją ulicę z opublikowanym terytorium parafii, a przy ulicy granicznej skontaktuj się z kancelarią właściwej parafii. Nie należy rozstrzygać przynależności wyłącznie po tym, do którego kościoła jest bliżej.

Dawny wykaz parafii NMP obejmuje między innymi ulice Armii Krajowej, Chrobrego, Dworcową, Królowej Jadwigi, Mickiewicza, Piłsudskiego i Słupską. Obejmuje też Chlebowo, Dretynek, Lipczynek, Lubkowo, Łodzierz, Przęsin, Studnicę, Świeszyno i inne miejscowości wskazane w archiwalnym materiale.

Przykładowa lokalizacja	Wskazana parafia	Podstawa informacji
Zatorze i ul. Wieżowa	Miłosierdzia Bożego	Opis lokalizacji kościoła i podział miasta od 1993 r.
ul. Królowej Jadwigi	NMP Wspomożenia Wiernych	Lokalizacja kościoła NMP w Śródmieściu.
ul. Chrobrego	NMP Wspomożenia Wiernych	Dawny wykaz terytorium parafii.
ul. Mickiewicza	NMP Wspomożenia Wiernych	Dawny wykaz terytorium parafii.
Ulica przy granicy obszarów	Do ustalenia w kancelarii	Aktualne granice należy potwierdzić u właściwej parafii.

• Adres zamieszkania - jest podstawowym kryterium przynależności do parafii terytorialnej.
• Zatorze - wiąże się z parafią Miłosierdzia Bożego przy ul. Wieżowej.
• Śródmieście - obejmuje obszar związany z parafią NMP Wspomożenia Wiernych.
• Ulice graniczne - wymagają aktualnego potwierdzenia w kancelarii, ponieważ wykazy mogą się zmieniać.
• KPK kan. 107 - opisuje nabywanie miejsca stałego i tymczasowego pobytu w prawie kanonicznym.

Czy Zatorze należy do parafii NMP?

Nie, Zatorze w Miastku wiąże się z parafią Miłosierdzia Bożego, utworzoną w 1993 r. z części wcześniejszego terytorium parafii NMP. W razie wątpliwości dotyczącej konkretnego domu rozstrzygającą informację poda kancelaria parafialna.

To praktyczna zasada także przy przygotowaniu chrztu, ślubu, pogrzebu czy rozmowie o dokumentach. Serwis nie zastępuje informacji udzielanej przez kancelarię czy aktualny katalog diecezjalny.

Jak sprawdzić Msze, ogłoszenia i kolędę w Miastku?

Aktualne Msze, ogłoszenia i kolędę w Miastku sprawdza się wyłącznie w oficjalnych kanałach właściwej parafii oraz w katalogu Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej. Terminy zmieniają się w święta, wakacje, rekolekcje i okres wizyty duszpasterskiej.

Gdzie znaleźć aktualne Msze święte?

Najpierw wybierz właściwą parafię, a następnie sprawdź jej oficjalną stronę lub katalog diecezjalny z datą aktualizacji. Dla parafii NMP katalog diecezjalny podaje stan na październik 2026 r., lecz przed wyjściem do kościoła trzeba potwierdzić bieżący porządek na oficjalnej stronie parafii.

Nie podaję tutaj godzin Mszy parafii Miłosierdzia Bożego, ponieważ dostępne źródła nie zawierają zweryfikowanego, aktualnego rozkładu. To uczciwsze niż utrwalanie informacji, która może być już nieaktualna.

• Katalog diecezjalny - służy do sprawdzania danych kontaktowych i podstawowych informacji o parafii.
• Oficjalna strona parafii - publikuje najświeższe ogłoszenia, zmiany godzin i komunikaty liturgiczne.
• Ogłoszenia niedzielne - zwykle zawierają informacje o nabożeństwach oraz planie tygodnia.
• Kolęda - jest ogłaszana przez właściwą parafię i może mieć odrębny harmonogram dla ulic.
• Media społecznościowe - mogą uzupełniać komunikaty, ale pierwszeństwo ma kanał wskazany przez parafię.

Kto jest proboszczem parafii NMP w Miastku?

Proboszczem parafii NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku jest ks. Dariusz Jastrząb, pełniący tę funkcję od 1 lipca 2018 r., według katalogu Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej. Dane personalne i funkcje duszpasterskie warto sprawdzać ponownie w katalogu, ponieważ mogą się zmieniać.

Nie należy przenosić tej informacji na parafię Miłosierdzia Bożego. Są to odrębne wspólnoty, dlatego każda publikuje własne komunikaty, ogłoszenia i kontakt do kancelarii.

Parafia NMP Wspomożenia Wiernych jako parafia macierzysta

Parafia NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku jest parafią macierzystą wobec parafii Miłosierdzia Bożego, ponieważ została erygowana 15 kwietnia 1917 r., a jej podział nastąpił dopiero w 1993 r. Jej siedzibą jest dawny kościół ewangelicki przy ul. Królowej Jadwigi.

Jak historia kaplicy z 1917 r. prowadzi do kościoła z 1945 r.?

Początkiem parafii katolickiej była kuracja przy obecnej ul. Mickiewicza 3: kaplicę NMP poświęcono 17 kwietnia 1917 r., a pierwszą Mszę odprawiono 22 kwietnia 1917 r. Po wojnie katolicy przejęli dawną świątynię ewangelicką, poświęconą dla nich 23 grudnia 1945 r.

Kościół przy Królowej Jadwigi powstał w latach 1730-1733 jako piąty kościół w tym miejscu. Jego historia nie zaczyna się więc w 1945 r., ale wtedy zmieniła się wspólnota, której służył.

• 15 kwietnia 1917 r. - jest datą erygowania parafii NMP według katalogu diecezjalnego.
• 17 kwietnia 1917 r. - poświęcono kaplicę NMP przy obecnej ul. Mickiewicza 3.
• 22 kwietnia 1917 r. - odprawiono pierwszą Mszę w tej kaplicy.
• 23 grudnia 1945 r. - dawny kościół ewangelicki poświęcono dla katolików.
• 1730-1733 - to okres budowy obecnego kościoła NMP jako świątyni ewangelickiej.

Dlaczego kościół NMP jest zabytkiem?

Kościół NMP jest zabytkiem, ponieważ późnobarokową świątynię z lat 1730-1733 wpisano do rejestru zabytków pod numerem A-1604, decyzją z 14 sierpnia 1996 r. Wyróżniają go między innymi wieża z zegarem, zielony miedziany hełm z 1927 r. i ślady dawnego Kanzelaltaru.

Więcej o wnętrzu, remontach oraz warstwach historii zawiera artykuł kościół NMP Wspomożenia Wiernych: historia i wnętrze oraz osobne omówienie wpisu kościoła do rejestru zabytków A-1604.

Dwie parafie w jednym dekanacie Miastko

Parafia Miłosierdzia Bożego i parafia NMP Wspomożenia Wiernych należą do dekanatu Miastko w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Dekanat miastecki powstał w lutym 1972 r., czyli 21 lat przed wydzieleniem drugiej parafii miasta.

Co łączy parafie Miłosierdzia Bożego i NMP?

Obie parafie łączy Miastko, dekanat Miastko oraz historia terytorium sprzed 1993 r. Nie oznacza to wspólnej kancelarii, wspólnych ogłoszeń ani identycznego planu nabożeństw.

W praktyce czytelnik powinien traktować nazwę parafii jak dokładny adres informacyjny. Przy wiadomości o kolędzie, spowiedzi, uroczystości lub zmianie Mszy trzeba zawsze sprawdzić, której wspólnoty dotyczy komunikat.

• Diecezja koszalińsko-kołobrzeska - jest diecezją obu parafii Miastka.
• Dekanat Miastko - tworzy wspólne ramy administracyjne dla obu wspólnot.
• Parafia NMP - pozostaje starszą parafią miasta, erygowaną w 1917 r.
• Parafia Miłosierdzia Bożego - działa jako druga parafia miasta od 1993 r.
• Oficjalne ogłoszenia - każda parafia publikuje oddzielnie we własnych kanałach.

Jak poznać życie starszej wspólnoty bez mylenia parafii?

Najpierw sprawdź wezwanie i lokalizację, a dopiero potem czytaj historię grup lub wydarzeń. Dawne materiały parafii NMP wymieniały między innymi Żywy Różaniec, Caritas, Krąg Biblijny i Rodziny Szensztackie, ale nie wolno automatycznie uznawać ich za aktualną listę.

Historyczne tło tych inicjatyw przedstawia tekst o wspólnotach parafii NMP w Miastku. Aktualne informacje o działających grupach należy potwierdzać bezpośrednio w oficjalnych ogłoszeniach.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę wziąć ślub w kościele Miłosierdzia Bożego, jeśli mieszkam w parafii NMP?

To zależy od ustaleń z kancelarią i przepisów dotyczących przygotowania do małżeństwa. Zwykle ślub odbywa się w parafii jednej ze stron, a zawarcie go w innym kościele może wymagać zgody własnego proboszcza.

Dokumenty, terminy i sposób uzyskania zgody ustala się bezpośrednio w kancelarii. Ten materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej informacji duszpasterskiej.

Kiedy obchodzi się Niedzielę Miłosierdzia Bożego?

Niedziela Miłosierdzia Bożego przypada w drugą niedzielę Wielkanocy. Jan Paweł II ustanowił ją dla całego Kościoła w 2000 r., w roku kanonizacji św. Faustyny Kowalskiej.

Jej data zmienia się co roku razem z datą Wielkanocy. Aktualny porządek nabożeństw na ten dzień trzeba sprawdzić w ogłoszeniach konkretnej parafii.

Gdzie znaleźć ogłoszenia parafii Miłosierdzia Bożego w Miastku?

Ogłoszeń należy szukać na oficjalnej stronie lub w oficjalnym kanale parafii wskazanym przez katalog Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej. Niezależny serwis nie publikuje bieżących ogłoszeń, ponieważ szybko tracą aktualność.

Przed wizytą warto zweryfikować datę komunikatu. Dotyczy to szczególnie świąt, rekolekcji, wizyty duszpasterskiej i zmian organizacyjnych.

Która parafia w Miastku ma kościół zabytkowy?

Zabytkowy kościół ma parafia NMP Wspomożenia Wiernych w Śródmieściu. Świątynia z lat 1730-1733 figuruje w rejestrze zabytków pod numerem A-1604 od 14 sierpnia 1996 r.

Był to dawny kościół ewangelicki, przejęty przez katolików w 1945 r. Nie należy mylić tej historii z kościołem Miłosierdzia Bożego przy ul. Wieżowej.

Czy w Miastku są inne miejsca Mszy niż dwa kościoły parafialne?

Tak. Parafia NMP ma kościół filialny Matki Bożej Fatimskiej w Świeszynie oraz punkt odprawiania Mszy w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym.

Kościół w Świeszynie zbudowano w 2001 r., a konsekrowano 21 maja 2006 r. Aktualne godziny nabożeństw w obu miejscach należy sprawdzić w katalogu diecezjalnym albo w oficjalnych ogłoszeniach.

Czy kościół NMP w Miastku od początku był katolicki?

Nie. Obecny kościół NMP został poświęcony w 1733 r. jako ewangelicka Stadtkirche i służył ewangelikom do 1945 r.

Katolicy przejęli świątynię po wojnie, a poświęcenie dla katolików odbyło się 23 grudnia 1945 r. Katolicka parafia w Miastku istniała jednak wcześniej, od 1917 r., początkowo przy kaplicy przy obecnej ul. Mickiewicza.

Źródła i literatura

1. Katalog parafii Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej: Miastko, NMP Wspomożenia Wiernych, dostęp: październik 2026.
2. Kodeks Prawa Kanonicznego, 1983, kan. 515 i 518.
3. Katechizm Kościoła Katolickiego, 1992, nr 67 i 1846.
4. Jan Paweł II, Dives in misericordia, 1980.
5. Tablica „Historia kościoła pw. NMP Wspomożenia Wiernych” w Miastku, opracowanie Piotra Zielińskiego.
6. Zdjęcie wyróżniające: MOs810, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons, strona pliku.