Spis treści
Tabernakulum w Świeszynie: brązowa kula ziemska i co oznacza
Tabernakulum w Świeszynie ma formę brązowej kuli ziemskiej i znajduje się w kościele Matki Bożej Fatimskiej, należącym do Parafii NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku. Świątynię zbudowano w 2001 r., a konsekrowano 21 maja 2006 r. Forma kuli nie ma opisanego przez autora znaczenia, ale można ją czytać przez biblijne obrazy Eucharystii i świata.
Co odróżnia Świeszyno od Świeszyna pod Koszalinem?
Świeszyno opisywane tutaj to miejscowość w parafii miasteckiej, a nie gmina Świeszyno koło Koszalina. To istotne przy szukaniu kościoła, zdjęć oraz informacji o jego wyposażeniu.
- Kościół Matki Bożej Fatimskiej w Świeszynie jest kościołem filialnym Parafii NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku.
- Świątynię w Świeszynie zbudowano w 2001 r., co odróżnia ją od XVIII-wiecznego kościoła parafialnego w Miastku.
- Konsekracja kościoła odbyła się 21 maja 2006 r. według katalogu Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej.
- Brązowe tabernakulum w formie globu stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów jego prezbiterium.
Jak oglądać wyposażenie kościoła z szacunkiem?
Najpierw trzeba pamiętać, że to miejsce modlitwy, a nie muzealna ekspozycja. Zdjęcia najlepiej wykonywać poza liturgią, bez lampy błyskowej, z dala od osób modlących się. W czasie Mszy lub adoracji aparat i telefon powinny pozostać schowane.
Jak po polsku i inaczej nazywa się tabernakulum?
Tabernakulum to zamykane miejsce przechowywania Najświętszego Sakramentu, charakteryzujące się trwałą formą, zabezpieczeniem oraz liturgicznym przeznaczeniem. Słowo pochodzi od łacińskiego tabernaculum, czyli namiotu. Po polsku spotyka się także określenie przybytek, choć w języku kościelnym najczęściej używa się nazwy „tabernakulum”.
Skąd pochodzi słowo tabernakulum?
Tabernakulum pochodzi od łacińskiego słowa oznaczającego namiot. Nazwa odsyła do biblijnego Namiotu Spotkania, związanego z Arką Przymierza, a nie do zwykłej szafki lub dekoracyjnego mebla.
W Księdze Wyjścia opis Namiotu Spotkania i Arki Przymierza pokazuje miejsce szczególnej obecności Boga pośród Izraela (Wj 25-26; Wj 40,34-35). Chrześcijańskie tabernakulum nie jest jednak Arką Przymierza ani jej prostą kopią. Nawiązuje do niej nazwą i ideą obecności, lecz służy przechowywaniu Eucharystii.
„Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas” - Ewangelia według św. Jana 1,14, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, 1999.
Czym różni się przybytek od cyborium?
Przybytek może być polskim określeniem tabernakulum, natomiast cyborium w dzisiejszym użyciu oznacza przede wszystkim puszkę na konsekrowane Hostie. W historii sztuki słowo „cyborium” bywało też nazwą konstrukcji nad ołtarzem, dlatego kontekst ma znaczenie.
- Tabernakulum oznacza zamykane miejsce przechowywania Najświętszego Sakramentu.
- Przybytek jest polskim, bardziej podniosłym odpowiednikiem nazwy tabernakulum.
- Cyborium to puszka z Hostiami, którą kapłan lub szafarz może wyjąć z tabernakulum.
- Sakramentarium jest dawnym określeniem miejsca przechowywania Eucharystii, spotykanym w historii Kościoła.
- Monstrancja służy do wystawienia konsekrowanej Hostii do adoracji, a nie do jej zwykłego przechowywania.
To rozróżnienie pomaga uniknąć częstego błędu: tabernakulum nie jest puszką z Hostiami, lecz miejscem, w którym taka puszka może być przechowywana.
Co jest w tabernakulum?
W tabernakulum przechowuje się Najświętszy Sakrament, czyli konsekrowane Hostie umieszczone zwykle w cyborium. Kościół katolicki wyznaje rzeczywistą obecność Chrystusa w Eucharystii, dlatego tabernakulum służy zarówno Komunii chorych, jak i adoracji poza Mszą świętą (KKK 1374, 1378-1379).
Dlaczego Hostie zostają po Mszy?
Konsekrowane Hostie przechowuje się przede wszystkim po to, aby zanieść Komunię osobom chorym, starszym i umierającym, które nie mogą uczestniczyć we Mszy. Pozostają też przedmiotem adoracji, ponieważ katolicka wiara wiąże Eucharystię z rzeczywistą obecnością Chrystusa.
Katechizm Kościoła Katolickiego wskazuje, że przechowywanie Eucharystii służy przede wszystkim udzielaniu Komunii chorym oraz adoracji Chrystusa obecnego w Najświętszym Sakramencie - Katechizm Kościoła Katolickiego, 1378-1379, 1992.
Do czego służy puszka z Hostiami?
Puszka z Hostiami, nazywana cyborium, chroni konsekrowane komunikanty i pozwala je godnie przechowywać oraz przenosić. Nie należy mylić jej z kielichem używanym podczas Mszy ani z monstrancją używaną przy wystawieniu Najświętszego Sakramentu.
- Konsekrowane Hostie znajdują się zwykle w cyborium, czyli metalowej puszce z pokrywą.
- Cyborium przechowuje się w tabernakulum, aby Eucharystia pozostawała zabezpieczona i otoczona czcią.
- Komunia dla chorego może być zaniesiona z Hostii przechowywanych po Mszy.
- Monstrancja służy do adoracji eucharystycznej, a nie zastępuje tabernakulum.
- Klucz do tabernakulum pozostaje pod odpowiedzialną opieką, zgodnie z KPK kan. 938 §5.
W praktyce odwiedzający kościół nie musi wiedzieć, ile Hostii znajduje się w środku. To nie jest informacja ekspozycyjna, lecz część życia liturgicznego wspólnoty.
Jak wygląda tabernakulum w kościele?
Tabernakulum może przypominać metalową szafkę, być częścią nastawy ołtarzowej albo przyjmować formę rzeźbiarską, ale musi spełniać konkretne warunki. Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r. w kan. 938 wymaga, aby było nieruchome, trwałe, nieprzezroczyste i zamykane, a kan. 940 nakazuje stałą lampkę przy miejscu przechowywania Eucharystii.
Czy tabernakulum może być przezroczyste?
Nie, tabernakulum powinno być wykonane z materiału nieprzezroczystego. KPK kan. 938 wskazuje też na jego trwałość, nieruchomość i bezpieczne zamknięcie, dlatego nie może być jedynie lekką, otwartą gablotą.
Przepisy nie narzucają jednej estetyki. W polskich kościołach spotkać można tabernakula z metalu, kamienia, drewna okutego metalem albo osadzone w większej kompozycji ołtarzowej. Wspólny pozostaje cel: godne przechowywanie Najświętszego Sakramentu.
Gdzie stoi tabernakulum w kościele?
Tabernakulum może stać w prezbiterium albo w osobnej kaplicy odpowiedniej do adoracji. Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego w nr 314-315 wskazuje, że miejsce ma być widoczne, godne i sprzyjające modlitwie.
- Tabernakulum szafkowe często znajduje się centralnie w nastawie ołtarzowej.
- Tabernakulum wolnostojące może otrzymać formę kolumny, kamiennego bloku lub rzeźby.
- Tabernakulum w kaplicy adoracji umożliwia modlitwę poza główną przestrzenią liturgiczną.
- Wieczna lampka wskazuje obecność Najświętszego Sakramentu zgodnie z KPK kan. 940.
- Klucz do tabernakulum wymaga starannego strzeżenia przez osobę odpowiedzialną za kościół.
Dlaczego przy tabernakulum pali się wieczna lampka?
Wieczna lampka pali się przy tabernakulum, ponieważ KPK kan. 940 nakazuje, aby przed miejscem przechowywania Najświętszego Sakramentu stale świeciła specjalna lampa. Jest czytelnym znakiem obecności Eucharystii, a nie ozdobą wnętrza.
Jej światło pomaga także osobie wchodzącej do nieznanego kościoła rozpoznać, gdzie znajduje się tabernakulum. Nie trzeba wtedy szukać po dekoracji ołtarza ani kierować się wyłącznie położeniem krzyża.
Tabernakulum z brązu w formie kuli ziemskiej: opis z Świeszyna
Tabernakulum z brązu w formie kuli ziemskiej znajduje się w kościele Matki Bożej Fatimskiej w Świeszynie, filialnej świątyni parafii miasteckiej. Oficjalna strona parafii opisuje je jako brązowe i kuliste, a katalog Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej podaje budowę kościoła w 2001 r. oraz konsekrację 21 maja 2006 r.
Jak wygląda globusowe tabernakulum w Świeszynie?
Tabernakulum ma formę kuli ziemskiej wykonaną z brązu. Jej metaliczna, ciemniejsza powierzchnia odcina się od drewnianej nastawy, dzięki czemu centrum prezbiterium nie ginie wśród innych elementów wystroju.
Forma globu nie oznacza, że można jej automatycznie przypisać datę wykonania, wagę, wymiary lub nazwisko autora. Dostępne źródła parafialne potwierdzają materiał i kształt, lecz nie podają tych dodatkowych danych. To granica, której rzetelny opis nie powinien przekraczać.
Jaki związek ma tabernakulum z Bronisławem Chromym?
Tabernakulum umieszczono w drewnianej nastawie, której autorstwo oficjalna strona parafii przypisuje prof. Bronisławowi Chromemu. Źródła nie przypisują jednak samemu Chromemu autorstwa brązowego tabernakulum, dlatego te dwa elementy trzeba opisywać osobno.
- Brąz jest materiałem wskazanym przez oficjalną stronę parafii w opisie tabernakulum.
- Kula ziemska jest potwierdzoną formą tabernakulum w kościele MB Fatimskiej w Świeszynie.
- Drewniana nastawa ołtarzowa została przypisana prof. Bronisławowi Chromemu przez stronę parafialną.
- Droga krzyżowa w tej świątyni również wiąże się z twórczością prof. Bronisława Chromego.
- Autor tabernakulum nie został wskazany w przywołanych źródłach parafialnych.
Osobny opis elementów wyposażenia rozwija tekst drewniana nastawa prof. Bronisława Chromego w Świeszynie. Dla czytelnika to dobry punkt wyjścia, jeśli chce oddzielić pewne informacje o nastawie od interpretacji samego globu.
Co może oznaczać kula ziemska na tabernakulum?
Brązową kulę ziemską na tabernakulum w Świeszynie można odczytywać jako symbol świata objętego Eucharystią, charakteryzujący się odniesieniem do J 6,51, Kol 1,15-17 i misyjnego nakazu z Mt 28,19-20. Jest to interpretacja biblijna, nie potwierdzona deklaracja autora tabernakulum.
Co oznacza „chleb za życie świata”?
„Chleb za życie świata” oznacza w J 6,51 dar Chrystusa dla świata, a nie wyłącznie dla jednej miejscowości lub grupy ludzi. Zestawienie tych słów z formą globu może pomóc zobaczyć w tabernakulum znak uniwersalnego wymiaru Eucharystii.
„Ja jestem chlebem żywym, który zstąpił z nieba. Jeśli kto spożywa ten chleb, będzie żył na wieki” - J 6,51, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, 1999.
Nie jest to dowód na intencję projektanta. Jest to możliwy sposób czytania symbolu przez tekst biblijny, podobnie jak krzyż, światło czy woda mogą otrzymywać w kościele wiele wzajemnie uzupełniających się znaczeń.
Jak Kol 1,15-17 łączy Chrystusa ze stworzeniem?
Kol 1,15-17 mówi o Chrystusie, w którym wszystko zostało stworzone i w którym wszystko ma istnienie. Kula ziemska może więc przypominać o stworzeniu, którego centrum dla chrześcijan stanowi Chrystus, ale nie zastępuje tego biblijnego tekstu ani nie tworzy nowej nauki wiary.
Czy glob odnosi się wprost do Fatimy?
Nie, dostępne źródła nie mówią, że forma kuli ziemskiej wynika wprost z orędzia fatimskiego. Wezwanie kościoła kieruje uwagę ku Matce Bożej Fatimskiej, a objawienia fatimskie należą do objawień prywatnych, które Kościół rozróżnia od publicznego Objawienia (KKK 67).
- J 6,51 pozwala połączyć symbol globu z obrazem chleba danego za życie świata.
- Kol 1,15-17 kieruje uwagę ku Chrystusowi i całemu stworzeniu.
- Mt 28,19-20 przypomina o posłaniu uczniów do wszystkich narodów.
- Wezwanie Matki Bożej Fatimskiej może skłaniać do modlitwy za świat, lecz nie wyjaśnia automatycznie formy tabernakulum.
- KKK 67 uczy, że objawienia prywatne nie należą do depozytu wiary na równi z Objawieniem publicznym.
Ten motyw można zestawić z innymi formami religijnej przestrzeni, na przykład z tekstem o symbolice Golgoty w Licheniu. W obu przypadkach sens rodzi się z połączenia miejsca, znaku i źródeł wiary, a nie z dowolnego dopowiadania historii.
Czym różni się tabernakulum w Świeszynie od wystroju kościoła w Miastku?
Tabernakulum w Świeszynie należy do wnętrza kościoła z XXI wieku i łączy brąz z drewnem, natomiast kościół parafialny w Miastku jest późnobarokową świątynią z lat 1730-1733. Różnica dotyczy epoki, materiałów i języka form, choć oba obiekty należą do tej samej parafialnej historii.
Który kościół parafii jest zabytkiem?
Kościół NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku jest wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-1604 z 14 sierpnia 1996 r. Kościół Matki Bożej Fatimskiej w Świeszynie powstał natomiast w 2001 r., więc nie jest XVIII-wiecznym obiektem zabytkowym.
Czy wyposażenie obu kościołów pochodzi z jednej epoki?
Nie, wyposażenie obu kościołów nie pochodzi z jednej epoki. W Miastku zachował się ślad dawnego Kanzelaltaru w postaci barokowego baldachimu ambonowego umieszczonego w nastawie w 1998 r., zaś Świeszyno operuje współczesnym zestawieniem drewna i brązu.
| Cecha | Świeszyno | Miastko |
|---|---|---|
| Epoka świątyni | Kościół zbudowany w 2001 r. | Kościół zbudowany w latach 1730-1733. |
| Główny motyw | Brązowe tabernakulum w formie kuli ziemskiej. | Późnobarokowe wnętrze i ślad Kanzelaltaru. |
| Materiały | Brąz tabernakulum oraz drewniana nastawa. | Historyczna nastawa, elementy barokowe, polichromia i witraże. |
| Charakter | Współczesna, oszczędna forma sakralna. | Warstwowe wnętrze kształtowane przez historię od XVIII wieku. |
- Kościół w Miastku ma późnobarokowy rodowód i status zabytku od 1996 r.
- Kościół w Świeszynie powstał w 2001 r. jako współczesna świątynia filialna.
- W Miastku nastawa przechowuje pozostałość baldachimu dawnej ambony.
- W Świeszynie głównym wyróżnikiem prezbiterium jest kula ziemska wykonana z brązu.
- Miastko otrzymało polichromię w 1959 r. oraz witraże w listopadzie 1983 r.
Historię dawnego ołtarza z amboną rozwija artykuł Kanzelaltar w Miastku i baldachim w nastawie, a osobny tekst omawia polichromię i witraże kościoła w Miastku. Wątek wezwania świeszyńskiego kościoła wyjaśnia też materiał kult Matki Bożej Fatimskiej i patronka kościoła w Świeszynie.
Jak zachować się przed tabernakulum?
Przed tabernakulum z Najświętszym Sakramentem katolik przyklęka na prawe kolano, zgodnie z OWMR nr 274. Osoba, która nie może klęknąć z powodu zdrowia, wieku lub ograniczeń ruchowych, wykonuje głęboki ukłon. Dla turysty niewierzącego wystarczy spokojne, ciche i nienachalne zachowanie.
Na które kolano przyklęka się przed tabernakulum?
Przed Najświętszym Sakramentem przyklęka się na prawe kolano. Ten gest dotyczy tabernakulum, gdy jest w nim Eucharystia, oraz wystawionego Najświętszego Sakramentu podczas adoracji.
Co zrobić, gdy nie mogę klęknąć?
Gdy ktoś nie może przyklęknąć, wykonuje głęboki ukłon. Zdrowie i bezpieczeństwo są ważniejsze niż wymuszanie gestu, który mógłby skończyć się bólem lub upadkiem.
- Przy wejściu do kościoła warto wyciszyć telefon, aby nie przerywać modlitwy innym osobom.
- Przed tabernakulum katolik wykonuje przyklęknięcie na prawe kolano, jeśli pozwala mu na to zdrowie.
- Głęboki ukłon jest właściwym gestem dla osoby, która nie może bezpiecznie uklęknąć.
- Zdjęcia najlepiej robić bez lampy błyskowej i poza Mszą, nabożeństwem oraz adoracją.
- Turysta niewierzący nie musi wykonywać gestu religijnego, lecz powinien zachować ciszę i szacunek dla miejsca.
Ta prosta zasada ułatwia wizytę zarówno pielgrzymowi, jak i osobie oglądającej architekturę. Cichy gest nie wymaga komentarza ani demonstracji.
Najczęściej zadawane pytania
Kto ma klucz do tabernakulum?
Klucz powinien być starannie strzeżony przez osobę odpowiedzialną za kościół lub kaplicę, zgodnie z KPK kan. 938 §5. W praktyce dostęp mają duszpasterze oraz osoby wyznaczone do posługi liturgicznej.
Czy tabernakulum musi być w każdym kościele?
W kościele parafialnym Eucharystię przechowuje się zgodnie z zasadami KPK kan. 934. W innych kościołach i kaplicach możliwość przechowywania Najświętszego Sakramentu zależy od przepisów oraz zgody właściwej władzy kościelnej.
Czy kula ziemska na tabernakulum jest oficjalnym symbolem Fatimy?
Nie ma źródła, które przedstawiałoby kulę ziemską ze Świeszyna jako oficjalny symbol Fatimy. Kościół nosi wezwanie Matki Bożej Fatimskiej, ale znaczenie globu można odczytywać przede wszystkim przez teksty biblijne o świecie, stworzeniu i Eucharystii.
Gdzie znajduje się kościół Matki Bożej Fatimskiej w Świeszynie?
Kościół Matki Bożej Fatimskiej znajduje się w Świeszynie należącym do Parafii NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku. Przed podróżą najlepiej sprawdzić aktualne informacje organizacyjne na oficjalnej stronie parafii lub w katalogu diecezjalnym.
Czy można fotografować tabernakulum?
Fotografowanie zależy od zasad obowiązujących na miejscu i od sytuacji liturgicznej. Poza nabożeństwem należy zachować dyskrecję, wyłączyć lampę błyskową i nie przeszkadzać osobom modlącym się.
Marta Wenta - pochodzi z Bytowa i opisuje dawne oraz współczesne kościoły Pomorza Środkowego, korzystając z lokalnych źródeł, historii miejsc i materiałów kościelnych.
Aktualizacja: październik 2026
Źródła i literatura
- Parafia NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku - oficjalna strona parafii, dostęp: październik 2026.
- Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska, katalog parafii: Miastko - NMP Wspomożenia Wiernych, 2026.
- Kodeks Prawa Kanonicznego, 1983, kan. 934, 938 i 940.
- Katechizm Kościoła Katolickiego, 1992, nr 67, 1374, 1378-1379.
- Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, 1999: Wj 25-26; Wj 40,34-35; J 1,14; J 6,51; Kol 1,15-17; Mt 28,19-20.




