Spis treści
Litania do św. Andrzeja Boboli: czym jest i skąd pochodzi tekst?
Litania do św. Andrzeja Boboli to modlitwa wezwań do jezuity zamęczonego w 1657 roku, od 2002 roku jednego z patronów Polski. Ma 22 wezwania do świętego, 9 próśb „uproś nam u Boga” i modlitwę końcową o jedność. Pełny tekst przepisałam z nowenny wydanej przez jezuitów z Rakowieckiej 61 w Warszawie (2020), za zgodą Kurii Metropolitalnej Warszawskiej.
Jakie wydanie litanii cytuję?
Trzymam się jednego, opisanego wydania i nie dopisuję niczego od siebie:
- Publikacja - broszura „Nowenna do świętego Andrzeja Boboli w czasie epidemii”, wydana przez wspólnotę Jezuici Rakowiecka 61 w Warszawie, z wprowadzeniem datowanym 4 grudnia 2020 r.
- Zgoda kościelna broszury - w stopce widnieje adnotacja „za zgodą Kurii Metropolitalnej Warszawskiej z dnia 3.12.2020, Nr 2770/D/2020”.
- Pierwotne źródło litanii - broszura podaje, że tekst zaczerpnięto z książki „Cuda św. Andrzeja Boboli. Świadectwa. Życie i modlitwy” (Wydawnictwo WAM, 2017).
- Nihil obstat książki - według tej samej adnotacji udzieliła go Prowincja Polski Południowej Towarzystwa Jezusowego, ks. Jakub Kołacz SJ, prowincjał.
- Zakres moich zmian - ujednoliciłam wielkie litery (broszura składa tekst kapitalikami) i scaliłam słowa przeniesione do kolejnego wiersza; brzmienia i kolejności wezwań nie ruszałam.
Czy wersja z Warszawy i wersja ze Strachociny to ten sam tekst?
To zależy od wydania, dlatego ich nie łączę. Strachocina, wieś narodzin świętego, ma własne sanktuarium i własne materiały modlitewne, a warszawskie sanktuarium przy Rakowieckiej wydaje swoje. Kto modli się z tamtego modlitewnika, niech trzyma się go w całości.
Jak odmawiać litanię do św. Andrzeja Boboli?
Litanię do św. Andrzeja Boboli odmawia się w układzie prowadzący-uczestnicy: prowadzący czyta wezwanie, a wszyscy odpowiadają stałą formułą, którą druk podaje przy pierwszym wezwaniu danej grupy. W wydaniu jezuitów z 2020 roku są cztery takie formuły, a całość zamyka werset, odpowiedź i modlitwa „Módlmy się”. Pełny tekst znajdziesz w kolejnej sekcji.
Które fragmenty wypowiada prowadzący, a które uczestnicy?
Prowadzący czyta zawsze pierwszą część wiersza. Odpowiedź uczestników pojawia się w druku tylko raz, przy pierwszym wezwaniu grupy, i powtarza się ją po każdym kolejnym wezwaniu, aż do zmiany formuły. W cytowanym wydaniu wygląda to tak:
| Część litanii | Co czyta prowadzący | Co odpowiadają uczestnicy |
|---|---|---|
| Początek | Kyrie eleison, Chryste, usłysz nas | powtarzają to samo wezwanie |
| Wezwania do Boga | Ojcze z nieba Boże i kolejne | zmiłuj się nad nami |
| Wezwania do Maryi i świętego | Święta Maryjo, Święty Andrzeju Bobolo i kolejne tytuły | módl się za nami |
| Prośby | Abyśmy wszyscy chrześcijanie stanowili jedno i kolejne | uproś nam u Boga |
| Baranku Boży (3 razy) | Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata | przepuść nam, Panie / wysłuchaj nas, Panie / zmiłuj się nad nami |
| Zakończenie | K.: Módl się za nami, święty Andrzeju Bobolo | W.: Abyśmy się stali godni obietnic Chrystusowych |
Modlitwa osobista i wspólne odmawianie
Kto modli się sam, czyta po kolei wezwanie i odpowiedź. We wspólnocie role wynikają z porządku nabożeństwa. Kilka zasad ułatwia czytanie:
- Przed modlitwą zaznacz sobie cztery formuły odpowiedzi, bo właśnie na zmianie formuły najłatwiej się pomylić.
- Przy długich wezwaniach (np. „powołany przez Boga do jednoczenia rozdzielonych sióstr i braci”) poczekaj do końca zdania, zanim odpowiesz.
- Po słowach „Módlmy się” wysłuchaj modlitwy do końca i dopiero wtedy odpowiedz „Amen”.
- Nie dopisuj własnych wezwań do drukowanego tekstu; własne prośby wypowiedz przed litanią albo po niej.
- Nie szukaj obowiązkowej liczby powtórzeń ani czasu trwania, bo żadne z wydań ich nie podaje: litanię odmawia się raz, w całości.
Żadna litania nie gwarantuje określonego skutku. To prośba o wstawiennictwo, a odpowiedź należy do Boga.
Litania do św. Andrzeja Boboli: tekst modlitwy
Poniższy tekst litanii do św. Andrzeja Boboli pochodzi w całości z broszury „Nowenna do świętego Andrzeja Boboli w czasie epidemii” (Jezuici Rakowiecka 61, Warszawa 2020), która przejęła go z książki „Cuda św. Andrzeja Boboli” (WAM 2017). Wezwania i zakończenie pochodzą z tego samego wydania i zachowują jego kolejność. Odpowiedź uczestników podaję pogrubioną przy pierwszym wezwaniu każdej grupy.
Wezwania do Boga i do świętego Andrzeja
- Kyrie eleison, Christe eleison, Kyrie eleison.
- Chryste, usłysz nas. Chryste, wysłuchaj nas.
- Ojcze z nieba Boże, zmiłuj się nad nami.
- Synu, Odkupicielu świata, Boże,
- Duchu Święty, Boże,
- Święta Trójco, jedyny Boże.
- Święta Maryjo, módl się za nami.
- Święty Andrzeju Bobolo,
- Święty Andrzeju, wierny naśladowco Dobrego Pasterza,
- Święty Andrzeju, napełniony Duchem Bożym,
- Święty Andrzeju, czcicielu Niepokalanie Poczętej Maryi Panny,
- Święty Andrzeju, duchowy synu świętego Ignacego Loyoli,
- Święty Andrzeju, miłujący Boga i bliźnich aż do oddania swego życia,
- Święty Andrzeju, w życiu codziennym oddany Bogu i bliźnim,
- Święty Andrzeju, zjednoczony z Bogiem przez nieustanną modlitwę,
- Święty Andrzeju, wzorze doskonałości chrześcijańskiej,
- Święty Andrzeju, apostole Polesia,
- Święty Andrzeju, powołany przez Boga do jednoczenia rozdzielonych sióstr i braci,
- Święty Andrzeju, gorliwy nauczycielu dzieci i ludzi religijnie zaniedbanych,
- Święty Andrzeju, niezachwiany w wierze mimo gróźb i tortur,
- Święty Andrzeju, wytrwały w największych cierpieniach,
- Święty Andrzeju, męczenniku za jedność chrześcijan,
- Święty Andrzeju, męczenniku i apostole,
- Święty Andrzeju, apostołujący po śmierci wędrówką relikwii umęczonego ciała,
- Święty Andrzeju, wsławiony przez Boga wielkimi cudami,
- Święty Andrzeju, chlubo naszej Ojczyzny,
- Święty Andrzeju, wielki orędowniku Polski,
- Święty Andrzeju, proroku zmartwychwstania Polski po trzecim rozbiorze,
- Święty Andrzeju, nasz wielki Patronie.
Prośby „uproś nam u Boga”
- Abyśmy wszyscy chrześcijanie stanowili jedno, uproś nam u Boga.
- Abyśmy nigdy od naszej wiary nie odstąpili,
- Abyśmy żadnego grzechu ciężkiego nie popełnili,
- Abyśmy za popełnione winy szczerą pokutę czynili,
- Abyśmy dla naszego zbawienia gorliwie z łaską Bożą współpracowali,
- Abyśmy Bogu wiernie służyli,
- Abyśmy Najświętszą Maryję Pannę jako Matkę miłowali,
- Abyśmy w znoszeniu wszelkich przeciwności wytrwali,
- Abyśmy z Tobą nieustannie Bogu chwałę oddawali.
Wezwania, odpowiedzi i modlitwa końcowa
- Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie.
- Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie.
- Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.
- K.: Módl się za nami, święty Andrzeju Bobolo.
- W.: Abyśmy się stali godni obietnic Chrystusowych.
K.: Módlmy się. Boże, Ty przez śmierć Twojego Syna chciałeś zgromadzić swoje rozproszone dzieci, spraw, abyśmy gorliwie współpracowali z dziełem Chrystusa, za które oddał życie święty Andrzej, męczennik.
W broszurze modlitwa kończy się na słowie „męczennik”; we wspólnej modlitwie uczestnicy odpowiadają zwykle „Amen”. Wezwanie o „proroku zmartwychwstania Polski” nawiązuje do przekazów o objawieniu świętego, które pobożność ludowa wiąże z XIX wiekiem. To objawienie prywatne, nie nauka wiary, i tak je czytam.
Jak modlić się za Ojczyznę z tą litanią?
Modlitwa za Ojczyznę z litanią do św. Andrzeja Boboli polega na tym, że przed wezwaniami lub po nich wypowiada się intencję za kraj, a w samej litanii prosi się świętego o wstawiennictwo. Biblijną podstawą jest 1 Tm 2,1-2, wezwanie do modlitwy za wszystkich ludzi i sprawujących władzę. Litania ma dwa wprost „polskie” wezwania: „chlubo naszej Ojczyzny” i „wielki orędowniku Polski”.
Intencja za dobro wspólne i osoby sprawujące władzę
Pierwszy List do Tymoteusza nie każe modlić się za „swoich” rządzących. Mówi o wszystkich sprawujących władzę, a według 1 Tm 2,3-4 Bóg pragnie zbawienia wszystkich ludzi.
„Zalecam więc przede wszystkim, by prośby, modlitwy, wspólne błagania, dziękczynienia odprawiane były za wszystkich ludzi: za królów i za wszystkich sprawujących władzę, abyśmy mogli prowadzić życie ciche i spokojne z całą pobożnością i godnością”. 1 Tm 2,1-2, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, 1999
Wstawiennictwo świętych w nauczaniu Kościoła
Wstawiennictwo świętych to w nauce Kościoła modlitwa, w której święci, zjednoczeni z Chrystusem, wspierają proszących przed Bogiem. Modlitwa kieruje się do Boga, a św. Andrzeja prosimy, by modlił się razem z nami. Stąd w litanii formuły „módl się za nami” i „uproś nam u Boga”, a nie „wysłuchaj nas”.
Parafraza: mieszkańcy nieba, ściślej zjednoczeni z Chrystusem, nie przestają wstawiać się za nami u Ojca, a ich braterska troska wspiera naszą słabość. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 956, 1992
KKK 2683 dopowiada, że świadkowie, którzy nas poprzedzili w Królestwie, uczestniczą w żywej tradycji modlitwy, a ich wstawiennictwo jest ich najwyższą służbą wobec Bożego zamysłu.
Jak sformułować intencję bez języka partyjnego?
Najprościej: prosić o dobra, których potrzebuje każdy, niezależnie od poglądów. Poniższe intencje to moja współczesna propozycja, a nie historyczne modlitwy świętego Andrzeja:
- Za Polskę, aby żyła w pokoju i sprawiedliwości, w duchu 1 Tm 2,2.
- Za wszystkich sprawujących władzę w państwie i samorządach, o mądrość i uczciwość w decyzjach.
- O zgodę między ludźmi różnych poglądów, w nawiązaniu do pierwszej prośby litanii („abyśmy wszyscy chrześcijanie stanowili jedno”).
- Za zmarłych, którzy oddali życie za kraj, o życie wieczne.
- Za chrześcijan różnych wyznań w Polsce, bo litania nazywa świętego „męczennikiem za jedność chrześcijan”.
Nie przypisuję świętemu poparcia dla żadnej partii ani polityka.
Kim był św. Andrzej Bobola?
Święty Andrzej Bobola to jezuita, kaznodzieja i misjonarz, urodzony w 1591 roku w Strachocinie, zamordowany 16 maja 1657 roku w okolicy Janowa Poleskiego. Kanonizował go Pius XI w 1938 roku, a Pius XII poświęcił mu w 1957 roku encyklikę „Invicti athletae Christi”. W Polsce jego święto przypada 16 maja, a od 2002 roku jest jednym z patronów Polski.
Najważniejsze daty z życia i kultu
Wezwania litanii łatwiej zrozumieć, gdy zna się kilka dat:
| Rok | Wydarzenie | Wezwanie litanii, które się z nim wiąże |
|---|---|---|
| 1591 | narodziny w Strachocinie | „chlubo naszej Ojczyzny” |
| 1611 | wstąpienie do Towarzystwa Jezusowego w Wilnie | „duchowy synu świętego Ignacego Loyoli” |
| do 1657 | misje i katechizacja na Polesiu | „apostole Polesia”, „gorliwy nauczycielu dzieci” |
| 1657 | śmierć męczeńska | „niezachwiany w wierze mimo gróźb i tortur” |
| 1938 | kanonizacja i sprowadzenie relikwii do Warszawy | „apostołujący po śmierci wędrówką relikwii” |
| 2002 | ogłoszenie patronem Polski | „wielki orędowniku Polski”, „nasz wielki Patronie” |
Który dokument papieski dotyczy Andrzeja Boboli?
Encyklika Piusa XII „Invicti athletae Christi” z 16 maja 1957 roku, wydana w 300. rocznicę śmierci świętego.
Łaciński tytuł „Invicti athletae Christi” można oddać jako „Niezwyciężonego atlety Chrystusa”, co odnosi się do męczeństwa Andrzeja Boboli.
Andrzej Bobola i Andrzej Apostoł: różne postacie
To częsta pomyłka przy wyszukiwaniu modlitw:
- Święty Andrzej Apostoł - brat Piotra, jeden z Dwunastu, wspominany 30 listopada; jego litanie i nowenny dotyczą zupełnie innej postaci.
- Święty Andrzej Bobola - polski jezuita z XVII wieku, wspominany 16 maja.
- Litania do Apostoła nie zawiera wezwań o Polesiu, relikwiach ani Ojczyźnie.
- Szukając tekstu, wpisuj pełne imię i nazwisko: „Andrzeja Boboli”, a nie samo „św. Andrzeja”.
Warszawa i Strachocina: dwa ośrodki kultu
W Warszawie, przy ul. Rakowieckiej 61, jezuici prowadzą Narodowe Sanktuarium św. Andrzeja Boboli z jego relikwiami; stąd pochodzi broszura, z której cytuję litanię. Strachocina koło Sanoka czci świętego jako miejsce jego narodzin i ma osobne sanktuarium. Oba ośrodki wydają własne modlitewniki:
- Warszawa - relikwie świętego, wspólnota jezuitów, materiały wydawane przez Rakowiecką 61.
- Strachocina - miejsce urodzenia, sanktuarium w rodzinnych stronach świętego, z własnymi tekstami modlitw.
Czym litania różni się od koronki i nowenny?
Litania różni się od koronki tym, że jest ciągiem wezwań z odpowiedzią, czytanym raz, bez paciorków, a koronka to modlitwa odmawiana na koralikach, z formułą powtarzaną w ustalonej liczbie. Nowenna nie jest osobnym tekstem, tylko dziewięciodniowym cyklem modlitwy, w którym litania może być jednym z elementów, jak w broszurze jezuitów z 2020 roku.
Czy nowenna oznacza ten sam układ modlitwy co litania?
Nie. W broszurze z Rakowieckiej każdy z dziewięciu dni ma ten sam szkielet: modlitwa wstępna, litania, modlitwa nowennowa i „Pod Twoją obronę”. Litania jest więc częścią nowenny, a nie jej synonimem. Podobnie zbudowana jest np. nowenna do Matki Bożej Licheńskiej, gdzie cykl dni łączy kilka modlitw.
| Cecha | Litania | Koronka | Nowenna |
|---|---|---|---|
| Forma | wezwania i stałe odpowiedzi | formuły powtarzane na koralikach | cykl modlitw przez 9 dni |
| Czy potrzebne paciorki | nie | zwykle tak | zależnie od tekstu |
| Ile razy | raz, w całości | według liczby powtórzeń podanej w tekście | 9 kolejnych dni |
| Przykład | litania do św. Andrzeja Boboli (WAM 2017) | Koronka do Miłosierdzia Bożego | Nowenna do św. Andrzeja Boboli w czasie epidemii (2020) |
Jak rozpoznać, z jaką modlitwą mam do czynienia?
Wystarczy spojrzeć na budowę tekstu:
- Litania zaczyna się od „Kyrie eleison” i kończy „Baranku Boży” oraz modlitwą „Módlmy się”.
- Koronka ma instrukcję typu „na dużych paciorkach” i „na małych paciorkach”.
- Nowenna jest podzielona na „dzień pierwszy”, „dzień drugi” i kolejne.
- Ten sam schemat litanijny znajdziesz w litanii do Matki Bożej Fatimskiej i w modlitwie i litanii do św. Judy Tadeusza, którego obraz z 1947 roku jest w kościele w Miastku.
Tytuł patronalny kościoła w Miastku, nadany 23 grudnia 1945 roku, ma własną litanię do Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych, zbudowaną tak samo.
Jak przygotować tekst litanii do druku?
Tekst litanii do druku przygotowuje się w trzech krokach: przepisujesz jedno wydanie bez zmian, wyróżniasz odpowiedzi uczestników (pogrubieniem albo w osobnej kolumnie) i zostawiasz na dole kartki opis źródła. Jedna kartka A4 w dwóch kolumnach zwykle mieści całą litanię w cytowanej wersji.
Jakie informacje o źródle powinny pozostać na wydruku?
Na kartce zostaw:
- Pełny tytuł „Litania do św. Andrzeja Boboli”, z nazwiskiem, żeby nikt nie pomylił świętego z Andrzejem Apostołem.
- Nazwę publikacji, z której pochodzi tekst, i rok wydania (tu: WAM 2017 oraz broszura Jezuici Rakowiecka 61, 2020).
- Informację o zgodzie kościelnej dokładnie w brzmieniu z wydania, bez dopisywania imprimatur, którego w nim nie ma.
- Tę samą kolejność wezwań co w źródle i na tej stronie.
Jak wyróżnić odpowiedzi, żeby nikt się nie pogubił?
- Odpowiedzi drukuj pogrubione albo w prawej kolumnie, zawsze w tym samym miejscu.
- Przy każdej zmianie formuły (zmiłuj się, módl się, uproś nam) zostaw pustą linię.
- Oznacz litery K. i W. w zakończeniu, tak jak w źródle.
- Użyj czcionki co najmniej 12 pt.
- Nie wstawiaj w środek tekstu reklam ani ogłoszeń, tylko modlitwę i stopkę ze źródłem.
Modlitwę końcową drukuj w całości, nie tylko pierwsze słowa. Na odwrocie kartki zmieści się też inna krótka modlitwa, np. modlitwa fatimska „O mój Jezu”.
Najczęściej zadawane pytania
Czy do litanii potrzebny jest różaniec?
Nie. Litanię czyta się z tekstu albo z pamięci, bez liczenia na paciorkach. Różaniec przydaje się przy koronkach, ale sposobu odmawiania koronki nie przenosi się na litanię.
Czy można modlić się litanią do św. Andrzeja Boboli poza kościołem?
Tak. Można ją odmawiać w domu, samemu albo z rodziną. Jeśli bierzesz udział we wspólnym nabożeństwie, kierujesz się porządkiem przyjętym przez prowadzącego.
Czy nagranie pomaga nauczyć się odpowiedzi?
Może pomóc, bo słychać, gdzie kończy się wezwanie, a zaczyna odpowiedź. Porównaj jednak tekst z nagrania z wersją, z której się modlisz. Nagrania bywają oparte na innych wydaniach i mają inną liczbę wezwań.
Dlaczego w internecie występują różne wersje litanii?
Bo publikacje korzystają z różnych modlitewników i wydań sanktuariów, które różnią się liczbą wezwań. Lepiej trzymać się jednego tekstu ze wskazanym źródłem, niż składać własną wersję z kilku stron.
Czy każda modlitwa za Ojczyznę jest modlitwą do św. Andrzeja Boboli?
Nie. Intencja za Ojczyznę pojawia się w wielu modlitwach, także kierowanych do Maryi i innych patronów Polski. Modlitwę do św. Andrzeja Boboli rozpoznasz po treści wezwań i po źródle, z którego pochodzi.
Marta Wenta - pochodzi z Bytowa i od dawna opisuje dawne kościoły ewangelickie Pomorza Środkowego, które po 1945 roku przejęły parafie katolickie.
Aktualizacja: październik 2026
Źródła i literatura
- Nowenna do świętego Andrzeja Boboli w czasie epidemii, Jezuici Rakowiecka 61, Warszawa 2020, za zgodą Kurii Metropolitalnej Warszawskiej nr 2770/D/2020 (tekst litanii).
- Cuda św. Andrzeja Boboli. Świadectwa. Życie i modlitwy, Wydawnictwo WAM, 2017 (pierwotne źródło litanii wskazane w broszurze).
- Biblia Tysiąclecia, wydanie V, Pallottinum, Poznań 1999, 1 Tm 2,1-4.
- Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 956 i 2683, 1992 (wydanie polskie: Pallottinum).
- Pius XII, encyklika „Invicti athletae Christi”, 16 maja 1957.
- Andrzej Bobola, Wikipedia, wolna encyklopedia (daty życia i kultu).
