Figura Matki Bożej Fatimskiej - jak wygląda i skąd biała szata

Autorka: Marta Wenta · zmieniono 28.10.2026

Spis treści

Figura Matki Bożej Fatimskiej w skrócie: co trzeba wiedzieć?

Figura Matki Bożej Fatimskiej przedstawia stojącą Maryję w białej tunice i płaszczu ze złotą lamówką, z małą gwiazdą na szacie i różańcem w złożonych dłoniach. Oryginał wyrzeźbił w 1920 r. José Ferreira Thedim. Stoi w Kaplicy Objawień w Fatimie, a od koronacji 13 maja 1946 r. nosi koronę, w której umieszczono kulę z zamachu na Jana Pawła II (źródło: Santuário de Fátima).

Opisując wyposażenie pomorskich kościołów, czytam figury jak tekst. Fatimską rozpoznasz po pięciu szczegółach:

• Biała szata - tunika i płaszcz sięgają stóp, brzegi zdobi złota lamówka.
• Gwiazda - mała, złota, umieszczona na dole tuniki.
• Różaniec - zwisa ze złożonych do modlitwy dłoni.
• Brak Dzieciątka - Maryja stoi sama, z lekko pochyloną głową.
• Korona - nałożona przy koronacji w 1946 r., na kopiach często odtwarzana.

Jak wygląda figura Matki Bożej Fatimskiej?

Figura Matki Bożej Fatimskiej to rzeźba stojącej Maryi, charakteryzująca się białą tuniką i płaszczem ze złotą lamówką, małą gwiazdą na szacie, sznurem z kulką na szyi i różańcem w złożonych dłoniach. Wzorem dla tysięcy kopii jest drewniana figura José Ferreiry Thedima z 1920 r. z Kaplicy Objawień w Cova da Iria (źródło: Santuário de Fátima).

Twarz jest spokojna, głowa lekko pochylona. Rzeźbiarz nie dodał Dzieciątka, berła ani węża pod stopami. Te elementy znamy z innych wizerunków maryjnych. W Fatimie Maryja stoi sama, na kopiach często na stylizowanym obłoku albo pniu dębu skalnego, nad którym według relacji dzieci się ukazywała.

Gwiazda, różaniec i złożone dłonie

Gwiazda, różaniec i złożone dłonie to trzy atrybuty, po których rozpoznasz figurę fatimską z daleka. Ich znaczenie należy do tradycji pobożności, nie do nauki Kościoła, więc podaję je jako odczytanie zwyczajowe, a nie jedyną interpretację.

Atrybut	Jak wygląda na figurze	Odczytanie w tradycji pobożności
Biała szata	Tunika i płaszcz do stóp	Czystość i chwała, nawiązanie do białych szat zbawionych (por. Ap 7,9)
Złota lamówka	Obszycie brzegów płaszcza	Dodatek rzeźbiarski, podkreślający światło z relacji dzieci
Gwiazda	Mała, na dole tuniki	Maryja jako „Gwiazda Zaranna” z Litanii Loretańskiej
Różaniec	Zwisa ze złożonych dłoni	Wezwanie do odmawiania różańca, obecne w relacjach z 1917 r.
Sznur z kulką	Na szyi, opada na pierś	Element stroju z opisu świadków, bez ustalonej symboliki
Korona	Złota, na głowie	Znak czci, nałożona przy koronacji 13.05.1946 r.

Korona i kula z zamachu na Jana Pawła II

Korona trafiła na figurę 13 maja 1946 r., podczas uroczystej koronacji w Fatimie (źródło: Santuário de Fátima). Później dołączyła do niej pamiątka z drugiej połowy XX wieku: kula, którą 13 maja 1981 r. ranny został Jan Paweł II.

• 13 maja 1946 r. - koronacja figury w Fatimie.
• 13 maja 1981 r. - zamach na Jana Pawła II na placu św. Piotra, w rocznicę pierwszego objawienia.
• Po zamachu - kula trafia do sanktuarium i zostaje umieszczona w koronie.

Skąd biała szata? Opis Pani w relacji s. Łucji

Biała szata pochodzi z relacji s. Łucji dos Santos, która w swoich Wspomnieniach opisała Panią ubraną na biało, jaśniejszą od słońca. Złotą lamówkę i część ozdób dodał rzeźbiarz, bo dziecięcy opis światła trudno oddać w drewnie. Biel w tradycji chrześcijańskiej oznacza czystość i chwałę. Objawienia fatimskie są objawieniem prywatnym uznanym przez Kościół (KKK 67).

Jak s. Łucja opisała Matkę Bożą?

S. Łucja opisała Panią jako młodą, piękną kobietę w bieli, otoczoną światłem jaśniejszym od słońca, z różańcem w dłoniach. Rzeźbiarz pracował z relacjami świadków, a nie z fotografią. Figura jest więc interpretacją, nie zapisem wizji.

• Z relacji pochodzą: biel stroju, światło, różaniec, młody wiek Pani, złożone dłonie.
• Od rzeźbiarza pochodzą: złota lamówka, układ fałd, rysy twarzy, cokół.
• Z późniejszej historii pochodzą: korona z 1946 r. i kula w koronie.

Czym różni się szata z Fatimy od szaty z Lourdes?

Szata z Fatimy ma złotą lamówkę i gwiazdę, a szata z Lourdes (1858) jest biała z błękitną szarfą w pasie i białym welonem. Bernadeta Soubirous opisała też żółte róże na stopach Pani. Obie postacie są w bieli. O rozpoznaniu decyduje więc kolor przepasania i detale przy stopach.

Czy katolik musi wierzyć w objawienia fatimskie?

Nie. Objawienia fatimskie są objawieniem prywatnym, które Kościół uznał za godne wiary, ale nie dodają niczego do depozytu wiary. Katechizm ujmuje rolę takich objawień tak:

„Ich rolą nie jest «ulepszanie» czy «uzupełnianie» ostatecznego Objawienia Chrystusa, ale pomoc w pełniejszym przeżywaniu go w jakiejś epoce historycznej.” Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 67, 1992

Szerzej o treści przekazu piszę w tekście o tym, czym są objawienia fatimskie i trzy tajemnice.

Ile ma figura Matki Boskiej w Kaplicy Objawień?

Oryginalna figura Matki Bożej Fatimskiej z Kaplicy Objawień ma około metra wysokości, według danych podawanych przez Santuário de Fátima. Wyrzeźbił ją w 1920 r. José Ferreira Thedim z drewna cedrowego. Kopie sprzedawane jako pamiątki mają zwykle od kilkunastu centymetrów do naturalnej wielkości.

José Ferreira Thedim i rzeźba z 1920 r.

José Ferreira Thedim to portugalski rzeźbiarz, który w 1920 r. wykonał pierwszą figurę dla kapliczki w Cova da Iria. Figurę ufundował jeden z wiernych, a jeszcze w 1920 r. stanęła w niewielkiej kaplicy zbudowanej w miejscu objawień (źródło: Santuário de Fátima).

1. 1917 - sześć objawień w Cova da Iria, od maja do października.
2. 1919 - wierni stawiają w miejscu objawień małą kapliczkę.
3. 1920 - José Ferreira Thedim rzeźbi figurę, która staje w kaplicy.
4. 1946 - koronacja figury, 13 maja.
5. Do dziś - figura stoi w Kaplicy Objawień, w miejscu, gdzie rósł dąb skalny.

Jakiej wielkości bywają kopie figury?

Kopie mają zwykle od 15-20 cm (figurki na półkę) do naturalnej wielkości (kapliczki przy kościołach). Kiedy zwiedzam pomorskie kościoły, najczęściej widuję figury fatimskie średniej wielkości, przystosowane do noszenia w procesji na feretronie.

• 15-30 cm - domowy ołtarzyk, półka, prezent na pierwszą Komunię.
• 60-120 cm - procesje, boczne ołtarze, figury pielgrzymujące.
• Naturalna wielkość - kapliczki przydrożne i przykościelne.

Jaka jest historia sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej?

Historia sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej zaczyna się od sześciu objawień w Cova da Iria, od 13 maja do 13 października 1917 r. 13 października 1930 r. biskup Leirii uznał je za godne wiary (Kongregacja Nauki Wiary, Orędzie fatimskie, 2000). Dziś sanktuarium tworzą Kaplica Objawień oraz dwie bazyliki: Matki Bożej Różańcowej i Trójcy Przenajświętszej.

Objawienia 1917 i uznanie przez biskupa Leirii (1930)

Objawienia trwały od 13 maja do 13 października 1917 r., a uznanie przyszło po 13 latach, 13 października 1930 r. W 2000 r. Kongregacja Nauki Wiary opublikowała dokument „Orędzie fatimskie” z tekstem trzeciej części tajemnicy i komentarzem teologicznym.

• 13 maja 1917 r. - pierwsze objawienie.
• 13 października 1917 r. - ostatnie, szóste objawienie w Cova da Iria.
• 13 października 1930 r. - biskup Leirii uznaje objawienia za godne wiary.
• 26 czerwca 2000 r. - Kongregacja Nauki Wiary publikuje „Orędzie fatimskie”.
• 13 maja 2017 r. - kanonizacja Franciszka i Hiacynty Marto przez papieża Franciszka w Fatimie.

Kim byli pastuszkowie z Fatimy?

Pastuszkowie z Fatimy to troje dzieci: Łucja dos Santos oraz jej kuzynostwo, rodzeństwo Franciszek i Hiacynta Marto. Św. Franciszek Marto i św. Hiacynta Marto zmarli jako dzieci, w czasie epidemii grypy po I wojnie światowej. Papież Franciszek kanonizował ich 13 maja 2017 r. w Fatimie. S. Łucja dos Santos została zakonnicą i przeżyła rodzeństwo o ponad osiemdziesiąt lat.

Kaplica Objawień i dwie bazyliki

Kaplica Objawień (Capelinha) to serce sanktuarium: niewielka budowla w miejscu, gdzie rósł dąb skalny, dziś osłonięta nowoczesnym zadaszeniem. Po jednej stronie placu stoi Bazylika Matki Bożej Różańcowej, konsekrowana w 1953 r., z grobami pastuszków. Po drugiej Bazylika Trójcy Przenajświętszej z 2007 r.

• Kaplica Objawień - figura Thedima, codzienny różaniec, Msze w wielu językach.
• Bazylika Matki Bożej Różańcowej (1953) - groby świętych Franciszka i Hiacynty oraz s. Łucji.
• Bazylika Trójcy Przenajświętszej (2007) - główne miejsce wielkich liturgii.

Kiedy obchodzone jest święto Matki Bożej Fatimskiej?

Święto Matki Bożej Fatimskiej przypada 13 maja, w rocznicę pierwszego objawienia z 1917 r. W kalendarzu liturgicznym to wspomnienie Najświętszej Maryi Panny Fatimskiej. Wiele polskich parafii odprawia też nabożeństwa fatimskie 13. dnia każdego miesiąca od maja do października. W Świeszynie koło Miastka 13 maja to dzień odpustu (katalog Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej, stan 10.2026).

Nabożeństwa fatimskie od maja do października

Nabożeństwa fatimskie odbywają się 13 maja, 13 czerwca, 13 lipca, 13 sierpnia, 13 września i 13 października, czyli w dniach odpowiadających sześciu objawieniom. Godziny ustala każda parafia osobno i mogą się zmieniać, więc sprawdź je w ogłoszeniach albo na stronie swojej parafii. Więcej o samym dniu piszę w tekście o tym, czym jest 13 maja i nabożeństwa fatimskie.

Jak przebiega nabożeństwo fatimskie?

Nabożeństwo fatimskie składa się zwykle z pięciu części, choć kolejność bywa różna. Najczęściej spotkasz taki układ:

1. Msza święta, często z homilią o orędziu fatimskim.
2. Różaniec, zwykle jedna część, z rozważaniami.
3. Procesja ze świecami i figurą Matki Bożej Fatimskiej wokół kościoła.
4. Akt zawierzenia Niepokalanemu Sercu Maryi.
5. Pieśń procesyjna, w Polsce często „Z dalekiej Fatimy”.

W czasie różańca wierni odmawiają też modlitwę fatimską „O mój Jezu”, dodawaną po każdej dziesiątce.

Figury pielgrzymujące: dlaczego kopie wędrują po świecie

Figury pielgrzymujące to kopie figury z Kaplicy Objawień, poświęcone w Fatimie i wysyłane do parafii, diecezji i krajów, aby wierni, którzy nie pojadą do Portugalii, mogli modlić się przed wizerunkiem związanym z sanktuarium. Peregrynacje trwają od lat 40. XX wieku.

Czym jest figura pielgrzymująca?

Figura pielgrzymująca to wierna kopia figury Thedima, przekazana do peregrynacji. Odwiedza kolejne wspólnoty według ustalonego planu.

• Pochodzenie - poświęcona w Fatimie, zwykle z dokumentem sanktuarium.
• Wygląd - wierny oryginałowi: biała szata, złota lamówka, gwiazda, różaniec, korona.
• Trasa - parafie, diecezje, czasem całe kraje.
• Czas pobytu - od jednego dnia do kilku tygodni w danym miejscu.

Jak wygląda nawiedzenie parafii przez figurę?

Nawiedzenie zaczyna się od powitania figury przed kościołem, a kończy pożegnaniem i przekazaniem jej do następnej wspólnoty. Z punktu widzenia nauki Kościoła to forma pobożności ludowej: pomaga w modlitwie, ale nie jest sakramentem i niczego nie gwarantuje.

Jakie są najsłynniejsze wizerunki Matki Bożej?

Najsłynniejsze wizerunki Matki Bożej to figury z miejsc objawień, czyli Fatimy, Lourdes i Rue du Bac w Paryżu (Cudowny Medalik, 1830), oraz obrazy, w Polsce przede wszystkim ikona Matki Bożej Częstochowskiej i ikona Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Figurę fatimską odróżnia złota lamówka, gwiazda na tunice i różaniec w złożonych dłoniach.

Jak odróżnić figurę z Fatimy od figury z Lourdes?

Figurę z Fatimy odróżnisz po złotej lamówce i gwieździe, figurę z Lourdes po błękitnej szarfie i różach przy stopach. Niepokalana z Cudownego Medalika ma z kolei rozłożone ręce, z których wychodzą promienie. Tabela zbiera najważniejsze różnice.

Wizerunek	Rok objawienia	Szata	Dłonie	Znak rozpoznawczy
Matka Boża Fatimska	1917	Biała ze złotą lamówką	Złożone, z różańcem	Gwiazda na tunice, sznur z kulką
Matka Boża z Lourdes	1858	Biała, z błękitną szarfą	Złożone, różaniec na ramieniu	Żółte róże na stopach, wzrok w górę
Niepokalana z Cudownego Medalika	1830	Biała suknia, błękitny płaszcz	Opuszczone, z promieniami	Kula ziemska i wąż pod stopami

Malowane przedstawienia z Fatimy mają własne odmiany. Omawiam je w tekście o tym, jak wygląda obraz Matki Boskiej Fatimskiej w ikonografii.

Jakie wizerunki maryjne są w kościele w Miastku?

W kościele NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku znajdują się dwa obrazy maryjne z okresu po 1945 r. Wymienia je dawna strona parafii (stan z 2022 r.):

• Obraz NMP Wspomożenia Wiernych - autor Leonard Drapiewski z Poznania, poświęcony 24 maja 1946 r., w dniu patronki.
• Obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy - poświęcony 8 września 1976 r.
• Obraz św. Judy Tadeusza - z 1947 r.

Figury fatimskiej dawna strona parafii w spisie wyposażenia nie wymienia. Kult Matki Bożej Fatimskiej w parafii skupia się w Świeszynie.

Jak wybrać figurę Matki Bożej Fatimskiej do domu?

Figurę Matki Bożej Fatimskiej do domu wybiera się według trzech kryteriów: materiału (żywica, gips, drewno, ceramika, kamień), wielkości dopasowanej do miejsca modlitwy oraz wierności ikonografii, czyli białej szaty, złotej lamówki, gwiazdy i różańca. Błogosławieństwo figury przez kapłana to dobry zwyczaj opisany w Obrzędach błogosławieństw (1994), a nie obowiązek.

Materiał, wielkość i wierność ikonografii

W sklepach z dewocjonaliami trafiają się figurki w przypadkowych kolorach albo z rysami jak z kreskówki.

• Żywica - lekka i odporna na stłuczenie, dobra do domu z dziećmi.
• Gips - tani w produkcji, ale kruchy i chłonny, tylko do wnętrz.
• Drewno - trwałe, ciepłe w odbiorze, droższe, wymaga suchego pomieszczenia.
• Wierność wzorowi - sprawdź gwiazdę na tunice, złotą lamówkę, różaniec w dłoniach i brak Dzieciątka.

Z jakiego materiału wybrać figurę do kapliczki w ogrodzie?

Do kapliczki w ogrodzie wybierz materiał mrozoodporny: kamień, beton architektoniczny albo żywicę oznaczoną przez producenta jako odporną na warunki zewnętrzne. Gips na pomorskiej zimie popęka szybko.

Błogosławieństwo figury i miejsce w domu

Figurę błogosławi kapłan lub diakon, według księgi „Obrzędy błogosławieństw dostosowane do zwyczajów diecezji polskich” (Pallottinum, 1994). Wystarczy poprosić po Mszy albo w kancelarii własnej parafii. W domu figura stoi zwykle w miejscu wspólnej modlitwy: na domowym ołtarzyku, półce w salonie, obok krzyża i Pisma Świętego.

Figura pomaga w modlitwie, ale nie jest talizmanem ani gwarancją łask. Katechizm nazywa zabobonem przypisywanie skuteczności samym zewnętrznym znakom (KKK 2111), a chrześcijański kult obrazów wyjaśnia słowami św. Bazylego:

„Cześć oddawana obrazowi odnosi się do jego pierwowzoru.” Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 2132, 1992

Matka Boża Fatimska w Świeszynie

W Świeszynie koło Miastka stoi kościół filialny Matki Bożej Fatimskiej, zbudowany w 2001 r. i konsekrowany 21 maja 2006 r. przez bp. Kazimierza Nycza. Drewnianą nastawę ołtarzową i drogę krzyżową wykonał prof. Bronisław Chromy, a tabernakulum z brązu ma formę kuli ziemskiej. Odpust przypada 13 maja (katalog Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej, stan 10.2026).

Kiedy konsekrowano kościół w Świeszynie?

Kościół w Świeszynie konsekrowano 21 maja 2006 r., pięć lat po budowie. Konsekracji dokonał bp Kazimierz Nycz. Świątynia jest kościołem filialnym parafii NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku.

• 2001 - budowa kościoła.
• 21 maja 2006 r. - konsekracja przez bp. Kazimierza Nycza.
• 13 maja - odpust ku czci Matki Bożej Fatimskiej.
• Niedzielna Msza - według katalogu diecezji (stan 10.2026) o 9.00; przed przyjazdem sprawdź aktualny porządek na stronie parafii.

Kto wykonał wystrój kościoła w Świeszynie?

Drewnianą nastawę ołtarzową i drogę krzyżową wykonał prof. Bronisław Chromy. Dlaczego właśnie Fatimska została tu patronką, opisuję osobno w tekście o tym, kim jest patronka kościoła w Świeszynie.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są obrazy Matki Boskiej?

Najbardziej znane w Polsce obrazy to ikona Matki Bożej Częstochowskiej, ikona Matki Bożej Nieustającej Pomocy i wizerunek z Guadalupe. W kościele w Miastku są m.in. obraz NMP Wspomożenia Wiernych z 1946 r. i obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy z 1976 r.

Dlaczego Fatima kojarzy się z Janem Pawłem II?

Zamach na papieża nastąpił 13 maja 1981 r., dokładnie w rocznicę pierwszego objawienia. Jan Paweł II przypisywał ocalenie opiece Matki Bożej i pielgrzymował do Fatimy. Kula z zamachu znalazła się w koronie figury z Kaplicy Objawień.

Czy figurę Matki Bożej trzeba poświęcić?

Nie, to nie jest obowiązek, ale dobry zwyczaj. Figura niepobłogosławiona może stać w domu i pomagać w modlitwie.

Gdzie w Polsce jest znane sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej?

Najbardziej znane jest sanktuarium na Krzeptówkach w Zakopanem, związane z dziękczynieniem za ocalenie Jana Pawła II. Kościoły pod tym wezwaniem są też w wielu mniejszych miejscowościach, m.in. w Świeszynie koło Miastka.

Kiedy zmarła s. Łucja dos Santos?

S. Łucja zmarła 13 lutego 2005 r. w karmelu w Coimbrze, jako ostatnia z trojga pastuszków. Jej Wspomnienia są głównym źródłem opisu objawień i wyglądu Pani. Spoczywa w Bazylice Matki Bożej Różańcowej w Fatimie.

Źródła i literatura

1. Kongregacja Nauki Wiary, Orędzie fatimskie, 26.06.2000
2. Katechizm Kościoła Katolickiego, 1992, nr 67, 2111, 2132
3. Santuário de Fátima, oficjalny serwis sanktuarium (stan 2026)
4. Obrzędy błogosławieństw dostosowane do zwyczajów diecezji polskich, Pallottinum, 1994
5. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, Ap 7,9
6. Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska, katalog parafii: Miastko, NMP Wspomożenia Wiernych (stan 10.2026)
7. Parafia NMP Wspomożenia Wiernych w Miastku, oficjalna strona (stan 10.2026)